Tất cả bài viết

Tối ưu chi phí hợp pháp

Phúc lợi nhân viên được trừ chi phí: giới hạn và cách làm đúng

Chị Lan vượt trần phúc lợi 520 triệu. Cuối buổi, chị không cắt đồng phúc lợi nào mà vẫn về dưới trần.

Hướng dẫn thực hànhGiải pháp liên quan: Tax Health Check

Tối ưu chi phí hợp pháp

Tóm tắt nhanh

  • Tổng chi phúc lợi trực tiếp cho người lao động chỉ được trừ trong mức một tháng lương bình quân thực hiện trong năm. Phần vượt tự chịu thuế.
  • Nhiều khoản đang bị xếp nhầm vào phúc lợi: khám sức khỏe định kỳ bắt buộc, thưởng Tết đã ghi trong hợp đồng hay quy chế. Xếp đúng chỗ thì không chiếm trần.
  • Bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động được trừ tới 5 triệu mỗi người mỗi tháng, với điều kiện công ty đóng đủ bảo hiểm bắt buộc.

Chị Lan vượt trần phúc lợi 520 triệu. Cuối buổi, chị không cắt đồng phúc lợi nào mà vẫn về dưới trần.

Chị Lan làm dịch vụ vệ sinh công nghiệp. Một trăm hai mươi nhân viên, phần lớn là các cô, các chị trung niên. Họ lau sàn nhà máy, dọn văn phòng, chà kính tòa nhà từ năm giờ sáng.

Chị thương nhân viên theo kiểu rất cụ thể. Tết có quà, hè đi Đà Lạt, con nhân viên học giỏi có học bổng. Năm ngoái bão về quê ai thì chị gửi tiền hỗ trợ. Cả năm, kế toán gom hết vào một mục: phúc lợi, 1,6 tỷ.

Rồi kế toán báo một tin không vui. Trần phúc lợi được trừ của công ty chỉ khoảng 1,08 tỷ. Vượt 520 triệu.

"Vậy năm sau em phải cắt bớt hả chị? Cắt cái nào bây giờ? Cái nào em cũng thấy cần."

Tôi bảo chị chưa cần cắt gì. Trước khi cắt, mình xem lại từng khoản có đúng là phúc lợi không đã. Buổi chiều hôm đó, chị Lan không phải cắt một đồng nào. Vậy mà con số vượt trần biến mất.

Cái trần nằm ở đâu?

Tôi giải thích cái trần bằng con số của chính chị Lan.

Luật cho trừ tổng chi phúc lợi trực tiếp cho người lao động trong một mức trần. Trần đó là một tháng lương bình quân thực trả trong năm. Muốn tìm con số đó, lấy tổng quỹ lương đã trả cả năm chia cho mười hai.

Công ty chị Lan trả lương bình quân khoảng 9 triệu một người. Một trăm hai mươi người, mười hai tháng, quỹ lương khoảng 12,96 tỷ. Chia mười hai, trần phúc lợi là khoảng 1,08 tỷ.

Phần vượt không phải tiền phạt. Nó chỉ không được tính là chi phí khi quyết toán. Với 520 triệu vượt và thuế suất 17%, công ty nộp thêm khoảng 88 triệu thuế TNDN.

"Tám mươi tám triệu là thêm được một chuyến du lịch nữa chị ơi."

"Đúng. Nên mình đi tìm lại chuyến đó."

Khoản thứ nhất: khám sức khỏe không phải phúc lợi

Tôi đọc danh sách phúc lợi của chị Lan từ trên xuống. Dòng thứ ba ghi: "Khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên: 110 triệu".

"Công ty mình có bắt buộc phải khám sức khỏe cho nhân viên không chị?"

Chị Lan ngập ngừng. "Hình như có. Làm hóa chất tẩy rửa nên năm nào cũng khám."

Đúng vậy. Khám sức khỏe định kỳ là nghĩa vụ của người sử dụng lao động theo luật an toàn, vệ sinh lao động. Với nghề tiếp xúc hóa chất như vệ sinh công nghiệp, đây là việc bắt buộc, không phải lòng tốt.

Khoản bắt buộc thì không xếp vào phúc lợi. Nó là chi phí hoạt động bình thường, được trừ đủ, không chiếm chỗ trong trần. Một dòng chuyển chỗ, 110 triệu rời khỏi cái trần.

Chị Lan bật cười: "Vậy là em đang tự coi việc bắt buộc là việc tốt."

"Việc tốt thật, chị ạ. Chỉ là luật không chấm điểm cộng cho việc bắt buộc."

Khoản thứ hai: thưởng Tết đi nhầm cửa

Dòng thứ nhất trong danh sách là dòng lớn nhất: "Thưởng Tết: 590 triệu". Kế toán xếp vào phúc lợi, vì "Tết thì là phúc lợi".

Tôi hỏi: "Thưởng Tết có ghi trong hợp đồng lao động hay quy chế lương thưởng không chị?"

Có. Hợp đồng của các cô ghi rõ: "Thưởng Tết theo kết quả công việc, tối thiểu nửa tháng lương." Quy chế lương thưởng của công ty cũng có mục này.

Thưởng đã ghi trong hợp đồng, quy chế thì là một phần của tiền lương, tiền công. Nó được trừ như lương, không tính vào trần phúc lợi. Chỉ có quà Tết bằng hiện vật, không gắn với kết quả công việc, mới là phúc lợi.

Vậy là trong 590 triệu, khoảng 470 triệu là thưởng theo hợp đồng. Còn 120 triệu là quà Tết: gạo, dầu ăn, bánh mứt cho từng nhà. Phần quà mới là phúc lợi.

Một câu hỏi, 470 triệu đổi cửa. Tiền vẫn đi đúng người, chỉ là đi qua cánh cửa có ghi tên của nó.

Phúc lợi thật thì nằm ở đâu?

Sau hai lần chuyển chỗ, danh sách phúc lợi của chị Lan còn lại thế này. Du lịch Đà Lạt 650 triệu. Quà Tết 120 triệu. Học bổng con nhân viên 120 triệu. Hiếu, hỷ, ốm đau khoảng 80 triệu. Hỗ trợ nhân viên bị bão lụt 50 triệu.

Tổng khoảng 1,02 tỷ. Dưới trần 1,08 tỷ.

Chị Lan nhìn tờ giấy rất lâu. "Em không cắt gì mà sao giờ lại vừa?"

"Vì chị không chi quá tay. Chị chỉ xếp sai ngăn kéo."

Phúc lợi thật là những khoản lòng tốt không ai bắt buộc: du lịch, hiếu hỷ, học bổng, hỗ trợ khó khăn. Luật cho trừ trong mức một tháng lương. Những thứ đã là nghĩa vụ hay đã ghi trong hợp đồng thì không chung ngăn với lòng tốt.

Đây là kiểu sai rất phổ biến. Kế toán gom mọi khoản chi cho người vào một ô "phúc lợi" cho gọn. Gọn sổ, nhưng nặng thuế.

Quy chế tài chính và lươngXEM TRƯỚC MẪUCông ty bạn đã có quy chế ghi rõ khoản nào là thưởng, khoản nào là phúc lợi chưa? Trả lời vài câu, biết ngay quy chế đang thiếu chỗ nào.Thử ngay

Bảo hiểm hưu trí: món phúc lợi có trần riêng

Chị Lan hỏi một câu khiến tôi vui: "Em muốn làm gì đó lâu dài hơn cho mấy cô làm lâu năm. Có cách nào không chị?"

Có một khoản luật tách riêng, không chiếm trần một tháng lương: bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động. Mức được trừ tới 5 triệu mỗi người mỗi tháng. Trước đây trần này chỉ 3 triệu.

Điều kiện nằm ở một chỗ ít người để ý. Công ty phải đóng đủ bảo hiểm bắt buộc cho người lao động trước. Nợ bảo hiểm xã hội một tháng là khoản hưu trí tự nguyện mất trắng.

Công ty chị Lan đóng bảo hiểm đầy đủ. Chị chọn hai mươi cô làm trên năm năm, mỗi người 1 triệu mỗi tháng. Mỗi năm 240 triệu, được trừ đủ, không đụng vào trần phúc lợi.

Các cô nhận được một khoản tiền tích lũy cho tuổi già. Công ty được tính chi phí. Còn chị Lan được làm điều chị muốn, đúng cách luật cho.

Thuế TNCN: phúc lợi có làm nhân viên đóng thuế không?

Đây là phần chị Lan lo nhất. "Lỡ phúc lợi nhiều quá, các cô phải đóng thuế thì sao?"

Phần lớn nhân viên của chị có thu nhập dưới mức giảm trừ 15,5 triệu, nên chưa phải nộp thuế TNCN. Nhưng nguyên tắc vẫn cần biết. Thưởng Tết theo hợp đồng là thu nhập từ tiền lương, chịu thuế như lương. Một số phúc lợi tính được cho từng người, như học phí, có thể bị cộng vào thu nhập chịu thuế.

Du lịch tập thể cho cả công ty thường khó tính riêng cho từng người. Bảo hiểm hưu trí tự nguyện có mức được miễn thuế riêng. Mỗi khoản một cách xử lý, nên cần ghi rõ trong quy chế ngay từ đầu.

Chi tiết này không làm chị Lan đổi kế hoạch. Nó chỉ giúp chị biết khoản nào cần khấu trừ thuế cho ai.

Một tờ quy chế làm được gì?

Cuối buổi, chị Lan hỏi: "Năm sau em làm sao cho khỏi phải ngồi xếp lại thế này?"

Câu trả lời là một bộ quy chế tài chính. Không cần dày, nhưng phải ghi rõ ba nhóm. Nhóm lương và thưởng theo kết quả công việc. Nhóm chi phí bắt buộc theo luật lao động. Nhóm phúc lợi lòng tốt, kèm mức cho từng khoản.

Có quy chế, kế toán biết xếp từng khoản vào đúng ngăn ngay từ hóa đơn đầu tiên. Không ai phải ngồi tách lại vào tháng 12.

Đội sáng lập Kaizen có hơn 17 năm trong nghề, khởi đầu từ Big4. Phúc lợi vượt trần là một trong những khoản chúng tôi gặp nhiều nhất khi rà sổ. Phần lớn không phải vượt thật, mà vượt vì xếp sai chỗ. Một buổi Tax Health Check thường tìm ra chuyện này trong vài giờ.

Năm việc chị Lan làm trước Tết

  1. Chuyển khám sức khỏe định kỳ ra khỏi phúc lợi, ghi là chi phí theo nghĩa vụ an toàn lao động.
  2. Tách thưởng Tết theo hợp đồng sang tiền lương, giữ quà Tết hiện vật ở phúc lợi.
  3. Tính lại trần phúc lợi theo quỹ lương thực trả cả năm.
  4. Đăng ký bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho nhóm làm lâu năm, sau khi đối chiếu bảo hiểm bắt buộc đã đóng đủ.
  5. Ban hành quy chế tài chính ghi rõ ba nhóm chi cho người lao động.

Một tuần sau, chị Lan gửi tôi ảnh một tờ thông báo dán ở bảng tin công ty. Trên đó ghi: "Từ tháng 1, các cô làm từ năm năm trở lên được công ty đóng bảo hiểm hưu trí." Bên dưới, có ai đó viết thêm bằng bút bi: "Cảm ơn chị Lan."

Chị nói đó là tờ giấy chị thích nhất năm nay. Hơn cả tờ quyết toán.

Câu hỏi thật sự về phúc lợi của bạn

Không phải "phúc lợi được trừ tối đa bao nhiêu". Mà là: những khoản bạn đang gọi là phúc lợi, có bao nhiêu khoản thật ra là lương, là nghĩa vụ, hoặc là thứ chưa có tên trong quy chế?

Gọi đúng tên từng khoản là cách rẻ nhất để giữ tiền. Tax Health Check cùng Kaizen giúp bạn gọi tên chúng trước khi quyết toán.

Việc bạn làm được ngay hôm nay

Hỏi kế toán hai con số: tổng quỹ lương đã trả từ đầu năm và tổng chi phúc lợi đang ghi. Lấy quỹ lương chia số tháng đã qua, so với tổng phúc lợi.

Nếu phúc lợi đang cao hơn, đừng cắt vội. Xem lại trong đó có khám sức khỏe, thưởng theo hợp đồng không. Còn chưa chắc, Tax Health Check rà giúp bạn từng khoản.

Câu hỏi thường gặp

Chi phúc lợi cho người lao động được trừ tối đa bao nhiêu?

Tổng các khoản chi có tính chất phúc lợi chi trực tiếp cho người lao động được trừ không quá một tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế của doanh nghiệp (Nghị định 320/2025/NĐ-CP).

Thưởng Tết có tính vào mức khống chế phúc lợi không?

Không, nếu thưởng được quy định trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế lương thưởng của doanh nghiệp. Khi đó, thưởng là tiền lương, tiền công và được trừ như lương.

Bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho nhân viên được trừ bao nhiêu?

Được trừ tối đa 5 triệu đồng mỗi người mỗi tháng, với điều kiện doanh nghiệp đã đóng đủ bảo hiểm bắt buộc cho người lao động (Nghị định 320/2025/NĐ-CP).

Khám sức khỏe định kỳ có phải là chi phúc lợi không?

Khám sức khỏe định kỳ là nghĩa vụ của người sử dụng lao động theo Luật An toàn, vệ sinh lao động, nên được trừ như chi phí hoạt động, không tính vào mức khống chế phúc lợi.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 (Điều 9)
  • Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế TNDN, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP
  • Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 (khám sức khỏe định kỳ)
  • Bộ luật Lao động 2019 (thưởng)
  • Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng. Mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng, hãy trao đổi với chuyên gia trước khi áp dụng.

Sổ sách sạch, thuế đúng, hợp tác bền lâu

Dù bạn cần tư vấn thuế, kế toán hay muốn hợp tác Liên minh, Kaizen phản hồi trong vòng 24h, miễn phí.