Chính sách lương & BHXH
Thưởng Tết, lương tháng 13: tính thuế TNCN và chi phí thế nào
Thưởng Tết làm nhân viên vui. Tính sai thuế làm cả hai bên không vui. Năm ngoái, một trăm năm mươi nhân viên của anh Định nhận thưởng xong thì xếp hàng hỏi vì sao bị trừ thuế.
Hỏi - đápGiải pháp liên quan: Lương & BHXH
Tóm tắt nhanh
- Thưởng Tết, lương tháng 13 là thu nhập từ tiền lương, chịu thuế TNCN. Không tính đóng bảo hiểm nếu là thưởng theo kết quả, ghi rõ trong quy chế.
- Thưởng cộng vào tháng nhận để tạm khấu trừ, nên tháng Tết có thể bị trừ thuế dù cả năm không phải nộp. Quyết toán cuối năm sẽ điều chỉnh lại.
- Thưởng được tính là chi phí khi ghi trong hợp đồng, thỏa ước hoặc quy chế, và thực chi trước hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN.
Thưởng Tết làm nhân viên vui. Tính sai thuế làm cả hai bên không vui. Năm ngoái, một trăm năm mươi nhân viên của anh Định nhận thưởng xong thì xếp hàng hỏi vì sao bị trừ thuế.
Anh Định có mười hai cửa hàng tiện lợi ở Sài Gòn. Một trăm năm mươi nhân viên, phần lớn lương 10 đến 15 triệu. Năm nào anh cũng thưởng tháng 13, trả vào tuần trước Tết.
Năm ngoái, ngày nhận thưởng, phòng kế toán đông như chợ. Nhân viên cầm phiếu lương hỏi: "Tháng nào em cũng không bị trừ thuế, sao tháng này trừ mấy trăm nghìn?"
Kế toán giải thích không ai hiểu. Một cô thu ngân nói với đồng nghiệp: "Thưởng Tết mà công ty còn lấy bớt." Câu nói đó lan đến tai anh Định trước cả Tết.
Năm nay, anh gọi tôi từ tháng 11. "Chị ơi, năm nay em muốn thưởng xong ai cũng vui. Phải làm sao?" Anh hỏi tôi sáu câu.
"Thưởng Tết có tính thuế TNCN không?"
Có. Thưởng Tết, lương tháng 13, thưởng doanh số đều là thu nhập từ tiền lương, tiền công. Chúng được cộng vào thu nhập chịu thuế như lương.
Có vài loại thưởng được miễn theo luật. Ví dụ thưởng kèm danh hiệu nhà nước, thưởng sáng kiến được cơ quan có thẩm quyền công nhận. Thưởng Tết của một chuỗi cửa hàng không nằm trong số đó.
Anh Định hỏi lại: "Vậy là đằng nào cũng mất thuế?"
"Không hẳn. Phần lớn nhân viên của anh, tính cả năm, không phải nộp đồng thuế nào. Vấn đề nằm ở cách tạm khấu trừ tháng Tết."
"Vì sao tháng Tết bị trừ thuế, còn tháng thường thì không?"
Tôi tính cho anh Định bằng một cô thu ngân. Lương 12 triệu, không người phụ thuộc.
Tháng thường: lương 12 triệu, trừ bảo hiểm khoảng 1,26 triệu, trừ giảm trừ bản thân 15,5 triệu. Không còn thu nhập tính thuế. Không bị trừ đồng nào.
Tháng Tết: lương 12 triệu cộng thưởng tháng 13 là 12 triệu, tổng 24 triệu. Trừ bảo hiểm và giảm trừ, còn khoảng 7,2 triệu thu nhập tính thuế. Thuế 5%, khoảng 362 nghìn.
Vì thưởng được cộng vào tháng nhận để tạm khấu trừ. Một tháng thu nhập cao bất thường, nên bị trừ thuế, dù cả năm thì không.
Tính cả năm: mười ba tháng lương, 156 triệu. Trừ bảo hiểm cả năm và giảm trừ 186 triệu cho bản thân. Thu nhập tính thuế bằng không. Thuế cả năm: không đồng.
Vậy là 362 nghìn bị trừ tháng Tết sẽ được hoàn khi quyết toán. Cô thu ngân không mất tiền. Cô chỉ cho nhà nước mượn tạm vài tháng, mà không ai giải thích cho cô biết.
Thử với lương của nhân viên bạnCông cụ tính lương mở sẵn đúng ví dụ trên. Đổi số theo công ty bạn, kết quả ra ngay.Tính ngay"Có cách nào để tháng Tết không bị trừ?"
Câu này anh Định hỏi với hy vọng. Câu trả lời thật là không có cách lách, nhưng có cách làm đúng và dễ chịu hơn.
Cách thứ nhất là giải thích trước. Gửi nhân viên một tờ thông báo ngắn trước Tết: tháng này có thể bị tạm khấu trừ thuế vì thưởng. Cuối năm quyết toán sẽ được hoàn, nếu cả năm chưa đến mức chịu thuế. Một tờ giấy, trăm câu hỏi biến mất.
Cách thứ hai là quyết toán thay đúng hạn và trả lại tiền hoàn rõ ràng. Mỗi người nhận một bảng: đã bị trừ bao nhiêu, được hoàn bao nhiêu. Chuyện quyết toán thay, tôi đã kể trong bài quyết toán thuế TNCN cuối năm.
Cách thứ ba là kiểm tra người phụ thuộc trước Tết. Nhân viên có con nhỏ, có cha mẹ già chưa đăng ký thì nhắc đăng ký trước 31/12. Giảm trừ thêm 6,2 triệu mỗi người phụ thuộc, tháng Tết có khi không còn bị trừ.
"Thưởng Tết có phải đóng bảo hiểm không?"
Không, nếu đúng là thưởng. Thưởng theo luật lao động dựa trên kết quả kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc. Khoản đó không tính vào lương đóng bảo hiểm.
Nhưng có một chỗ cần cẩn thận. Có công ty gọi một phần lương cố định là "thưởng chuyên cần", trả đều mỗi tháng, cùng mức cho mọi người. Khoản đó về bản chất là lương, phải tính đóng. Thưởng Tết một lần mỗi năm, theo quy chế thưởng, thì không.
Anh Định kiểm tra. Công ty anh trả thưởng tháng 13 theo quy chế, có điều kiện làm đủ mười hai tháng. Đó là thưởng đúng nghĩa.
"Thưởng Tết có được tính vào chi phí không?"
Có, với hai điều kiện. Điều kiện này là chỗ nhiều công ty mất chi phí.
Thứ nhất, mức thưởng và điều kiện thưởng phải có trên giấy. Trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, hoặc quy chế thưởng. Thưởng theo cảm hứng của giám đốc, không có văn bản, rất khó bảo vệ.
Thứ hai, thưởng phải thực chi trước hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN của năm đó. Thưởng Tết năm 2026 thường trả vào tháng 1 hoặc tháng 2 năm 2027. Nếu công ty trích trước vào chi phí năm 2026, phải chi trước hạn quyết toán, cuối tháng 3 năm 2027.
Năm ngoái, một công ty khác trích trước thưởng Tết vào chi phí. Rồi lùi ngày trả sang tháng 4 vì kẹt tiền. Khoản trích trước đó không được tính vào chi phí năm cũ.
"Quà Tết cho nhân viên thì sao?"
Câu hỏi cuối của anh Định. Ngoài thưởng tiền, anh tặng mỗi nhân viên một giỏ quà Tết khoảng 800 nghìn.
Quà Tết bằng hiện vật là phúc lợi. Về thuế TNDN, được tính vào chi phí trong trần phúc lợi một tháng lương bình quân. Về thuế TNCN, quà xác định được giá trị cho từng người có thể bị cộng vào thu nhập chịu thuế.
Với nhân viên lương 12 triệu, thêm 800 nghìn giỏ quà gần như không làm thay đổi thuế cả năm. Nhưng cần ghi đúng, để không lẫn với thưởng. Chuyện xếp đúng ngăn giữa thưởng và phúc lợi, tôi đã kể trong bài phúc lợi nhân viên được trừ chi phí.
Tết năm nay ở chuỗi cửa hàng
Anh Định làm đúng năm việc trước Tết:
- Rà quy chế thưởng, ghi rõ mức thưởng tháng 13 và điều kiện nhận.
- Nhắc nhân viên đăng ký người phụ thuộc trước 31/12.
- Gửi thông báo giải thích về tạm khấu trừ thuế tháng có thưởng.
- Trả thưởng trước Tết, trước hạn quyết toán thuế TNDN.
- Quyết toán thay đúng hạn, trả tiền hoàn kèm bảng chi tiết cho từng người.
Ngày nhận thưởng năm nay, phòng kế toán vắng. Cô thu ngân năm ngoái nhắn cho quản lý cửa hàng: "Em đọc thông báo rồi, tháng 4 em đợi tiền hoàn."
Đó là việc của dịch vụ Lương & BHXH của Kaizen: làm bảng lương có thưởng đúng thuế, đúng bảo hiểm, đúng chi phí. Và giải thích cho nhân viên hiểu, để thưởng Tết chỉ còn niềm vui. Đội sáng lập Kaizen có hơn 17 năm trong nghề, khởi đầu từ Big4. Phần lớn phàn nàn về thuế tháng Tết không đến từ con số sai. Nó đến từ một câu giải thích chưa ai nói.
Câu hỏi thật sự trước mùa thưởng Tết
Không phải "thưởng Tết bao nhiêu". Mà là: nhân viên của bạn có biết vì sao tháng Tết bị trừ thuế, và khi nào được hoàn không?
Một tờ thông báo trước Tết rẻ hơn rất nhiều so với một tin đồn sau Tết.
Việc bạn làm được ngay hôm nay
Mở quy chế thưởng của công ty, kiểm tra thưởng Tết đã có mức và điều kiện rõ ràng chưa. Rồi kiểm tra ngày dự kiến trả thưởng có trước hạn quyết toán thuế TNDN không.
Hai việc đó giữ cho khoản thưởng vừa được tính chi phí, vừa không gây hiểu lầm. Dịch vụ Lương & BHXH của Kaizen làm cùng bạn phần còn lại.
Câu hỏi thường gặp
Thưởng Tết, lương tháng 13 có chịu thuế TNCN không?
Có. Các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền có tính chất tiền lương, tiền công là thu nhập chịu thuế TNCN, trừ một số khoản thưởng được miễn theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và văn bản hướng dẫn.
Vì sao tháng nhận thưởng Tết bị khấu trừ thuế cao?
Vì thưởng được cộng vào thu nhập của tháng chi trả để tạm khấu trừ theo biểu lũy tiến. Khi quyết toán năm, thuế được tính lại theo thu nhập cả năm; số khấu trừ thừa được hoàn hoặc bù trừ.
Thưởng Tết có phải đóng BHXH không?
Tiền thưởng theo quy định của Bộ luật Lao động, dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc, không tính vào tiền lương đóng BHXH. Khoản trả cố định hằng tháng gọi là thưởng nhưng thực chất là lương thì phải tính đóng.
Thưởng Tết trích trước có được tính vào chi phí năm cũ không?
Được, nếu thưởng được quy định trong hợp đồng lao động, thỏa ước hoặc quy chế và thực chi trước thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN của năm đó (Nghị định 320/2025/NĐ-CP).
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (Điều 104 về thưởng)
- Luật BHXH số 41/2024/QH15 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP
- Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng. Mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng, hãy trao đổi với chuyên gia trước khi áp dụng.
Bài viết liên quan
Quà tặng khách hàng có được tính vào chi phí hợp lý không?
Tặng quà Tết cho khách thì vui. Bị loại chi phí thì không vui chút nào.
Hỏi - đápTax ROI
Cổ phần thưởng, ESOP cho nhân viên: thuế TNCN tính lúc nào
Tặng cổ phần để giữ người là chiến lược hay. Quên tính thuế là chiến lược dở.
Hướng dẫn thực hànhTax Partner
Hợp đồng thử việc, cộng tác viên, khoán việc: đóng BHXH và thuế thế nào
Gọi là cộng tác viên chưa chắc đã là cộng tác viên trong mắt luật.
Phá ngộ nhậnTax Health Check
