Tất cả bài viết

Tối ưu chi phí hợp pháp

Lương giám đốc, lương chủ doanh nghiệp: tính sao cho đúng và có lợi

Tự trả mình lương thật cao để giảm thuế công ty. Nghe rất khôn, cho tới khi bị tính thuế hai lần.

Phá ngộ nhậnGiải pháp liên quan: Lương & BHXH

Tối ưu chi phí hợp pháp

Tóm tắt nhanh

  • Lương của chủ doanh nghiệp tư nhân và chủ công ty TNHH một thành viên do một cá nhân làm chủ không được tính là chi phí khi quyết toán thuế TNDN.
  • Giám đốc làm thuê, hoặc thành viên góp vốn trực tiếp điều hành có hợp đồng lao động, thì lương được trừ nếu đủ hồ sơ và trả trước hạn quyết toán.
  • Lương cao chưa chắc có lợi: bảo hiểm của cả hai bên khoảng 32% và thuế TNCN lũy tiến tới 35% có thể ăn hết phần thuế TNDN tiết kiệm được.

Tự trả mình lương thật cao để giảm thuế công ty. Nghe rất khôn, cho tới khi bị tính thuế hai lần.

Chị Thư nói câu đó với vẻ mặt của người đã tìm ra một mẹo hay. "Em trả lương cho em 80 triệu một tháng. Lương là chi phí, chi phí càng cao thì thuế công ty càng thấp. Đúng không chị?"

Nghe rất logic. Một nửa số chủ doanh nghiệp tôi gặp đều tin như vậy. Có người còn tự hào hơn chị Thư, trả lương mình 150 triệu, kèm cả thưởng Tết.

Tôi không cãi ngay. Tôi chỉ hỏi chị một câu: "Công ty chị là loại hình gì?"

Chị trả lời. Và từ câu trả lời đó, 80 triệu mỗi tháng của chị Thư đi một vòng rất xa. Cuối vòng, nó quay về với một hóa đơn thuế lớn gấp đôi. Nhưng cũng từ đó, chị tìm ra một cách trả lương cho mình đúng luật và có lợi hơn.

"Công ty em, em làm chủ một mình"

Chị Thư làm du lịch lữ hành. Tour Nhật, tour Hàn, mười lăm nhân viên, doanh thu khoảng 12 tỷ. Công ty là TNHH một thành viên, chị đứng tên chủ sở hữu, kiêm luôn giám đốc.

Hai năm nay, kế toán ghi lương giám đốc 80 triệu mỗi tháng vào chi phí. Mỗi năm 960 triệu. Kế toán còn khấu trừ thuế TNCN trên khoản lương đó, nộp đều mỗi tháng. Sổ sách nhìn rất chỉn chu.

Tôi nói với chị điều đầu tiên: lương chủ công ty TNHH một thành viên không được tính là chi phí. Công ty do một cá nhân làm chủ thì như vậy. Cùng nhóm này có chủ doanh nghiệp tư nhân. Luật coi tiền chị trả cho chị là tiền chị chuyển từ túi trái sang túi phải.

Chị Thư cau mày: "Nhưng em làm việc thật mà. Em đi gặp khách, em dẫn tour, em làm từ sáng tới khuya."

"Em biết chị làm thật. Luật cũng biết. Luật chỉ nói chị đang làm cho chính công ty của chị."

Làm chủ một mình có nhiều cái sướng: không ai cãi, không phải họp. Nhưng có một cái thiệt ít người biết. Chị không thể vừa là ông chủ, vừa là nhân viên của chính mình trên tờ quyết toán.

Bị tính thuế hai lần như thế nào?

Phần này làm chị Thư đặt ly trà xuống.

Thứ nhất, 960 triệu lương mỗi năm bị loại khỏi chi phí. Thuế suất 17% thì công ty thiếu khoảng 163 triệu thuế TNDN mỗi năm. Hai năm là 326 triệu, cộng phạt khai sai 20% và tiền chậm nộp từng ngày.

Thứ hai, kế toán đã khấu trừ thuế TNCN trên khoản lương 80 triệu đó. Mỗi tháng hơn chục triệu, mỗi năm trên 100 triệu. Tiền đó đã nộp rồi.

Vậy là trên cùng một đồng lương, chị Thư nộp thuế TNCN như một người làm thuê. Rồi công ty lại nộp thuế TNDN như thể khoản lương đó chưa từng có. Một đồng lương, hai lần thuế.

Chị Thư nhìn tôi một lúc lâu. "Vậy mẹo của em là mẹo nộp thêm thuế à?"

Đúng vậy. Mẹo hay nhất năm của chị hóa ra là cách tự nguyện đóng thuế hai lần. Tôi chưa thấy ai nhiệt tình với ngân sách như thế.

Không phải giám đốc nào cũng bị loại

Đến đây, nhiều người kết luận sai theo hướng ngược lại: "Vậy lương giám đốc không bao giờ được trừ." Cũng không đúng.

Giám đốc làm thuê thì lương được trừ như mọi nhân viên. Điều kiện là có hợp đồng lao động, lương theo quy chế. Công ty TNHH hai thành viên trở lên hay công ty cổ phần cũng vậy. Thành viên góp vốn mà trực tiếp điều hành cũng vậy. Có hợp đồng, có tên trong bảng lương, thì vẫn được trừ.

Cái bị loại là thù lao cho thành viên hội đồng, sáng lập viên không trực tiếp điều hành. Ngồi họp mỗi quý một lần rồi nhận tiền "lương" thì không được.

Và có một điều kiện hay bị quên: lương phải thật sự được trả. Lương ghi sổ cuối năm mà đến hạn quyết toán vẫn chưa chi? Phần đó không được trừ. Lương "treo" trên sổ cho đẹp lãi cũng giống chị Thư trả lương mình: nhìn khôn, tính ra thiệt.

Lương thật cao có lợi không?

Giả sử chị Thư là giám đốc của một công ty TNHH hai thành viên, lương được trừ. Vậy trả 80 triệu có lợi không? Tôi tính cho chị xem.

Lương 80 triệu thì đóng bảo hiểm theo mức trần, khoảng 50,6 triệu từ tháng 7/2026. Phần chị đóng 10,5%, khoảng 5,3 triệu. Phần công ty đóng 21,5%, khoảng 10,9 triệu. Cộng hai bên là 16,2 triệu mỗi tháng đi vào bảo hiểm.

Thuế TNCN thì tính trên phần còn lại sau giảm trừ 15,5 triệu cho bản thân. Không có người phụ thuộc, chị chịu thuế khoảng 8,3 triệu mỗi tháng, bậc cao nhất 20%. Lương 80 triệu, mỗi tháng chị cầm về khoảng 66 triệu.

Phía công ty, 80 triệu lương cộng 10,9 triệu bảo hiểm được trừ khi tính thuế TNDN. Với thuế suất 17%, công ty bớt khoảng 15,5 triệu thuế mỗi tháng.

Đặt lên bàn: công ty bớt 15,5 triệu thuế. Chị và công ty trả thêm 16,2 triệu bảo hiểm và 8,3 triệu thuế TNCN. Tiền bảo hiểm không mất, vì nó thành lương hưu và thẻ khám bệnh. Nhưng nếu chỉ nhìn thuế, lương càng cao thì phần lợi càng mỏng.

Ở bậc thuế 30% và 35%, trả lương còn đắt hơn chia lãi. Lãi sau thuế TNDN chia cho thành viên chịu thêm thuế TNCN 5%. Tổng cộng khoảng 21%, thấp hơn bậc thuế cao nhất của lương.

Thử với lương của nhân viên bạnCông cụ tính lương mở sẵn đúng ví dụ trên. Đổi số theo công ty bạn, kết quả ra ngay.Tính ngay

Vậy lương giám đốc bao nhiêu là vừa?

Không có con số chung cho mọi người. Nhưng có một nguyên tắc rất gọn: trả lương ở mức mà bạn sẽ trả cho một giám đốc thuê ngoài làm đúng việc đó.

Mức đó dễ giải thích với cán bộ thuế. Mức đó vừa đủ để bảo hiểm của bạn có ý nghĩa khi về hưu. Và nó thường nằm dưới bậc thuế TNCN 30%, chỗ lương bắt đầu đắt hơn chia lãi.

Phần lãi còn lại để công ty nộp thuế TNDN. Rồi chia cho chủ theo đúng thủ tục. Đường vòng này nghe chậm, nhưng không có ổ gà. Cách tính chia lãi khác nhau theo loại hình công ty, nên cần làm đúng từng bước.

Còn với công ty một thành viên như của chị Thư, không có lương chủ để trừ. Chị chỉ còn hai cách đúng luật để nhận tiền: chia lãi sau thuế, hoặc đổi cơ cấu công ty nếu có lý do kinh doanh thật. Đổi cơ cấu chỉ để được trừ lương thì không nên. Nó kéo theo cả một bộ thủ tục khác.

Sửa hai năm cũ thế nào?

Chị Thư hỏi đúng câu cần hỏi: "Giờ em làm gì với hai năm qua?"

Còn sửa được, vì chưa có đoàn kiểm tra nào gõ cửa. Công ty tự khai bổ sung quyết toán hai năm. Mỗi năm loại 960 triệu lương ra khỏi chi phí. Tự sửa trước khi có quyết định kiểm tra thì không bị phạt 20%. Chỉ nộp tiền chậm nộp.

Thuế TNCN đã khấu trừ trên lương thì xử lý riêng. Xem có được bù trừ hay không. Tôi không hứa với chị là lấy lại được toàn bộ. Nhưng chắc chắn rẻ hơn ngồi chờ một biên bản.

Từ tháng sau, kế toán thôi ghi lương chủ vào chi phí. Chị rút tiền theo lịch chia lãi, có quyết định của chủ sở hữu, chuyển khoản đàng hoàng. Tiền về túi vẫn vậy, chỉ là đi đúng cửa.

Dựng lại bảng lương, bảo hiểm, thuế TNCN cho đúng từng người là việc của Lương & BHXH của Kaizen. Lương chủ và lương nhân viên đi hai đường khác nhau. Nên có người canh cả hai.

Ngộ nhận lớn nhất không nằm ở luật

Cuối buổi, chị Thư nói một câu làm tôi nhớ mãi: "Em tưởng mình đang khôn với thuế. Hóa ra em chỉ đang khôn với kế toán."

Kế toán của chị làm đúng những gì chị bảo: ghi lương 80 triệu, khấu trừ thuế, nộp đúng hạn. Không ai hỏi lại chị là công ty loại gì. Mẹo được truyền miệng trong hội chủ doanh nghiệp thì không kèm điều kiện áp dụng.

Mẹo thuế giống thuốc bán không cần toa. Người này uống khỏi, người kia uống thì dị ứng. Khác nhau ở chỗ: thuế không có tờ hướng dẫn sử dụng gấp trong hộp.

Đội sáng lập Kaizen có hơn 17 năm trong nghề, khởi đầu từ Big4. Nhận sổ mới, lương chủ là khoản chúng tôi rà đầu tiên. Nó vừa lớn, vừa hay sai. Lương & BHXH là cách để khoản đó được tính đúng ngay từ bảng lương tháng đầu.

Câu hỏi thật sự về lương của chính bạn

Không phải "trả lương mình bao nhiêu thì thuế thấp nhất". Mà là: bạn đang nhận tiền từ công ty bằng cánh cửa nào, và cánh cửa đó có ghi tên bạn trong luật không?

Lương, thưởng, chia lãi, tạm ứng, mượn tiền: mỗi cửa một mức thuế, một bộ giấy tờ. Đi nhầm cửa thì vẫn vào được nhà. Chỉ là sau đó phải trả phí cho người giữ cửa.

Việc bạn làm được ngay hôm nay

Mở giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, xem loại hình công ty. Rồi hỏi kế toán: "Lương của chị đang ghi vào chi phí bao nhiêu mỗi tháng?"

Công ty TNHH một thành viên mà câu trả lời khác không? Bạn biết việc cần làm. Muốn dựng lại cách nhận tiền cho đúng và có lợi, Lương & BHXH của Kaizen ngồi tính cùng bạn.

Câu hỏi thường gặp

Lương của chủ công ty TNHH một thành viên có được tính vào chi phí được trừ không?

Không. Tiền lương, tiền công của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH một thành viên do một cá nhân làm chủ không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN (Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP).

Lương giám đốc công ty TNHH hai thành viên có được trừ không?

Được, nếu giám đốc trực tiếp điều hành, có hợp đồng lao động, lương theo quy chế và thực tế đã chi trả. Thù lao cho thành viên hội đồng thành viên, hội đồng quản trị không trực tiếp tham gia điều hành không được trừ (Nghị định 320/2025/NĐ-CP).

Lương trích trước cuối năm chưa trả có được trừ không?

Chỉ phần đã thực chi trước thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế năm được trừ. Phần chưa chi đến hạn đó không được trừ vào kỳ tính thuế này (Nghị định 320/2025/NĐ-CP).

Mức trần đóng bảo hiểm xã hội từ 01/7/2026 là bao nhiêu?

Mức tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở. Với mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng, trần là 50,6 triệu đồng mỗi tháng (Luật BHXH số 41/2024/QH15).

Căn cứ pháp lý

  • Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 (Điều 9)
  • Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế TNDN (Điều 9, Điều 10), sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP
  • Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về mức giảm trừ gia cảnh
  • Luật BHXH số 41/2024/QH15
  • Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (khai bổ sung, tiền chậm nộp)

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng. Mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng, hãy trao đổi với chuyên gia trước khi áp dụng.

Sổ sách sạch, thuế đúng, hợp tác bền lâu

Dù bạn cần tư vấn thuế, kế toán hay muốn hợp tác Liên minh, Kaizen phản hồi trong vòng 24h, miễn phí.