Chuyển tiền cho giám đốc, mượn tiền của giám đốc: ranh giới rủi ro thuế

Tiền công ty và tiền của bạn, cơ quan thuế phân biệt rõ hơn bạn nghĩ.

Có chữ ký không có nghĩa là có quyền

Bạn là người lập công ty. Bạn góp vốn. Bạn ký mọi ủy nhiệm chi.

Vậy tiền công ty có phải là tiền của bạn không?

Câu trả lời khiến nhiều chủ doanh nghiệp khó chịu: không. Tiền công ty là tiền của công ty. Kể cả khi bạn là người duy nhất có chữ ký.

Tôi là người sáng lập Kaizen Accounting. Bài này không dài dòng. Nó là những câu hỏi thật mà chủ doanh nghiệp hỏi tôi nhiều nhất, và câu trả lời thẳng nhất tôi có thể đưa ra.

"Em rút tiền công ty ra dùng tạm, tháng sau trả, có sao không?"

Có sao, nếu không có giấy tờ.

Tiền ra khỏi công ty mà không có tên thì nằm trên sổ như một khoản treo: tiền mặt không khớp két, tạm ứng không ai hoàn. Nếu cần dùng tiền công ty, hãy gọi đúng tên: đó là một khoản công ty cho bạn vay. Có hợp đồng, có thời hạn, có lãi theo thị trường, tiền đi qua ngân hàng.

Khoản vay có tên thì giải thích được. Khoản rút không tên thì chờ người khác giải thích giùm.

"Công ty cho giám đốc vay không lãi được không?"

Đây là vùng xám.

Giám đốc, người điều hành, kiểm soát công ty có thể được xem là bên có quan hệ liên kết. Giao dịch với bên liên kết phải theo nguyên tắc giá thị trường. Cho vay với lãi bằng 0 trong khi công ty vẫn đi vay ngân hàng trả lãi, là một bức tranh rất khó giải thích.

Cách an toàn: có hợp đồng, có lãi suất hợp lý, có kế hoạch trả.

"Công ty vay tiền của giám đốc thì lãi có được trừ không?"

Được, với hai điều kiện.

• Lãi suất không vượt mức Bộ luật Dân sự cho phép. Phần vượt không được tính vào chi phí khi tính thuế TNDN.
• Có hợp đồng vay, tiền vào và ra qua ngân hàng. Khoản vay bằng tiền mặt, không giấy tờ, là khoản vay rất khó chứng minh.

Và đừng quên: tiền lãi công ty trả cho cá nhân là thu nhập của cá nhân đó. Công ty có trách nhiệm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân trên tiền lãi theo quy định.

"Em là chủ, em tự trả lương cho mình được không?"

Trả thì được. Tính vào chi phí thì tùy.

Nếu bạn là chủ doanh nghiệp tư nhân, hoặc chủ công ty TNHH một thành viên do một cá nhân làm chủ, tiền lương, tiền công của chính bạn không được tính vào chi phí được trừ.

Với công ty có nhiều thành viên, công ty cổ phần, lương giám đốc được tính vào chi phí nếu có hợp đồng, quy chế lương và chi trả thật.

Nhiều chủ doanh nghiệp trả lương cho mình cả năm, quyết toán mới biết khoản đó không được trừ. Tốt hơn là biết từ đầu năm, để chọn cách nhận thu nhập phù hợp.

"Thẻ công ty quẹt ăn tối gia đình, cuối tháng bù lại, được không?"

Bù lại đầy đủ và có chứng từ thì không sao. Không bù lại thì khoản đó không phải chi phí kinh doanh, không được trừ khi tính thuế TNDN.

Và hóa đơn nhà hàng mà ghi tên công ty cho một bữa ăn gia đình, nếu đưa vào chi phí, là đang dùng chứng từ không đúng bản chất giao dịch. Một bữa tối không đáng để đổi lấy rủi ro đó.

"Vốn góp chưa đủ, em vay thêm bên ngoài cho công ty, có sao không?"

Có. Khi vốn điều lệ chưa góp đủ theo tiến độ, phần lãi vay tương ứng với số vốn còn thiếu không được tính vào chi phí được trừ.

Nói đơn giản: bạn hứa góp 5 tỷ nhưng mới góp 2 tỷ, rồi đi vay 3 tỷ bù vào. Tiền lãi của 3 tỷ đó, luật không cho trừ. Vì đó là tiền lẽ ra bạn phải bỏ vào.

Vậy ranh giới nằm ở đâu?

Đây là câu trả lời ngắn nhất tôi có thể đưa ra: mọi đồng tiền đi giữa bạn và công ty phải có tên, có giấy, và đi qua ngân hàng.

• Lương: có hợp đồng, có quy chế.
• Cổ tức, lợi nhuận: chia sau khi đã nộp thuế, có quyết định.
• Vay và cho vay: có hợp đồng, có lãi suất hợp lý, có hạn trả.
• Tạm ứng: có mục đích, có hạn hoàn ứng, hoàn bằng chứng từ.

Tiền không có tên thì không có chỗ đứng. Và trong mắt cơ quan thuế, tiền không có chỗ đứng thường được xếp vào chỗ bất lợi nhất.

Dịch vụ Tax ROI của Kaizen giúp bạn sắp xếp lại những dòng tiền này cho đúng luật, và chọn cách nhận thu nhập từ công ty có lợi nhất cho bạn trong khuôn khổ pháp luật.

Việc bạn làm được ngay hôm nay

Mở sao kê tài khoản công ty 3 tháng gần nhất. Lọc mọi giao dịch giữa công ty và bạn, và giữa công ty với người nhà bạn.

Với mỗi dòng, hỏi: "Nó tên là gì?" Nếu có dòng nào bạn không trả lời được, đó là dòng nên đặt tên trước khi cơ quan thuế đặt giùm. Một buổi tư vấn Tax ROI giúp bạn làm việc đó.