Tất cả bài viết

Chính sách lương & BHXH

Thuế TNCN cho chuyên gia nước ngoài: cư trú, không cư trú và hiệp định

Chuyên gia sang làm sáu tháng hay bảy tháng, số thuế khác nhau rất xa. Có trường hợp, khác nhau giữa không đồng và hơn 150 triệu.

Hướng dẫn thực hànhGiải pháp liên quan: Lương & BHXH

Chính sách lương & BHXH

Tóm tắt nhanh

  • Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trong năm, hoặc có nơi ở thường xuyên, là cá nhân cư trú: chịu thuế lũy tiến trên thu nhập toàn cầu. Dưới ngưỡng đó là không cư trú: chịu 20% trên thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
  • Hiệp định tránh đánh thuế hai lần có thể miễn thuế ở Việt Nam cho chuyên gia ngắn hạn, nếu đủ ba điều kiện cùng lúc: không quá 183 ngày, lương do chủ lao động nước ngoài trả, không do cơ sở ở Việt Nam gánh.
  • Công ty Việt Nam hoàn lại chi phí lương cho công ty mẹ là chi tiết nhỏ có thể làm mất quyền miễn thuế theo hiệp định.

Chuyên gia sang làm sáu tháng hay bảy tháng, số thuế khác nhau rất xa. Có trường hợp, khác nhau giữa không đồng và hơn 150 triệu.

Chị Kiều là trưởng phòng hành chính của một nhà máy dệt nhuộm vốn Hàn ở Nam Định. Tháng 9, nhà máy lắp dây chuyền nhuộm mới. Công ty mẹ cử sang một kỹ sư: ông Lee, chuyên gia chạy thử dây chuyền.

Email từ Seoul hỏi một câu tưởng như chỉ là lịch: "Ông Lee nên ở sáu tháng hay bảy tháng? Bảy tháng thì dây chuyền chạy ổn hơn."

Chị Kiều chuyển câu hỏi cho tôi, kèm một dòng: "Chị ơi, sáu hay bảy tháng thì thuế có khác gì không?"

Khác. Và chênh lệch không nằm ở một tháng lương. Nó nằm ở chỗ ông Lee có phải nộp thuế ở Việt Nam hay không. Câu trả lời phụ thuộc vào ba điều kiện. Và vào một dòng trong hợp đồng giữa hai công ty, mà chị Kiều chưa từng đọc.

Đếm ngày trước tiên

Tôi bắt đầu từ việc đếm ngày, vì mọi thứ khác đi theo nó.

Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trong năm dương lịch là cá nhân cư trú. Đủ 183 ngày trong mười hai tháng liên tục từ ngày đến cũng vậy. Có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam cũng có thể thành cư trú. Ông Lee sẽ ở nhà khách của nhà máy, không thuê nhà riêng.

Sáu tháng là khoảng 180 ngày. Dưới ngưỡng. Bảy tháng là khoảng 210 ngày. Vượt ngưỡng.

Chỉ một tháng, nhưng ông Lee đổi từ người không cư trú sang người cư trú. Và hai loại người đó được tính thuế theo hai cách hoàn toàn khác nhau.

Không cư trú: 20% phẳng. Cư trú: lũy tiến toàn cầu

Người không cư trú chịu thuế 20% trên thu nhập từ tiền lương phát sinh tại Việt Nam. Không giảm trừ gia cảnh, không lũy tiến. Đơn giản.

Người cư trú chịu thuế theo biểu lũy tiến năm bậc, từ 5% đến 35%, được giảm trừ bản thân và người phụ thuộc. Nhưng thu nhập chịu thuế là thu nhập toàn cầu, kể cả các khoản ở Hàn Quốc.

Ông Lee nhận lương tương đương khoảng 120 triệu mỗi tháng, do công ty mẹ trả ở Seoul. Nếu không cư trú và không được miễn, sáu tháng chịu khoảng 144 triệu thuế. Nếu cư trú, bảy tháng tính theo biểu lũy tiến, khoảng 155 triệu.

Chị Kiều nhìn hai con số, nhíu mày. "Gần bằng nhau mà chị. Sao chị nói khác xa?"

"Vì còn một đường thứ ba. Đường đó có thể bằng không."

Thử với lương của nhân viên bạnCông cụ tính lương mở sẵn đúng ví dụ trên. Đổi số theo công ty bạn, kết quả ra ngay.Tính ngay

Đường thứ ba: hiệp định tránh đánh thuế hai lần

Việt Nam và Hàn Quốc có hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Với thu nhập từ làm công, hiệp định có một quy tắc dành cho chuyên gia ngắn hạn.

Người cư trú Hàn Quốc làm việc tại Việt Nam có thể chỉ bị đánh thuế ở Hàn Quốc. Điều kiện là đủ ba thứ cùng lúc. Một: có mặt tại Việt Nam không quá 183 ngày trong mười hai tháng. Hai: lương do chủ lao động không phải đối tượng cư trú của Việt Nam trả. Ba: lương không do cơ sở thường trú của chủ lao động ở Việt Nam gánh.

Nếu ông Lee ở sáu tháng và đủ ba điều kiện, thuế TNCN ở Việt Nam có thể là không đồng. Ông nộp thuế ở Hàn Quốc như bình thường.

Đó là con số khác xa: không đồng, so với khoảng 155 triệu nếu ở bảy tháng.

Chị Kiều ngồi thẳng lưng. "Vậy là sáu tháng tốt hơn hẳn."

"Nếu đủ ba điều kiện. Và điều kiện thứ ba là chỗ tôi cần chị đọc giúp một hợp đồng."

Dòng hợp đồng chị Kiều chưa từng đọc

Tôi xin chị Kiều hợp đồng dịch vụ kỹ thuật giữa nhà máy và công ty mẹ. Trong đó có một điều khoản: công ty Việt Nam hoàn lại cho công ty mẹ toàn bộ chi phí lương, đi lại, ăn ở của chuyên gia cử sang.

Đó là điều khoản làm mất đường thứ ba. Công ty Việt Nam gánh chi phí lương của ông Lee, dù tiền trả ở Seoul. Về bản chất, người chịu chi phí là một bên ở Việt Nam. Điều kiện thứ hai, thứ ba của hiệp định có thể không còn đủ.

Chưa kể, công ty mẹ cung cấp dịch vụ kỹ thuật và nhận phí từ công ty Việt Nam. Phần đó có thể phát sinh thuế nhà thầu. Chuyên gia ở lâu, làm việc như một bộ phận cố định, còn đặt ra câu hỏi về cơ sở thường trú của công ty mẹ.

Chị Kiều lặng đi. "Vậy là một dòng hoàn chi phí làm mất miễn thuế."

"Có thể. Hiệp định miễn cho người được trả từ nước ngoài, không miễn cho người mà công ty ở đây đang trả gián tiếp."

Không tự động được miễn

Một điều nhiều công ty nhầm: miễn thuế theo hiệp định không tự động. Người nộp thuế phải làm thủ tục thông báo thuộc diện miễn, giảm theo hiệp định.

Hồ sơ thường gồm giấy chứng nhận cư trú do cơ quan thuế Hàn Quốc cấp cho năm liên quan. Kèm hợp đồng lao động, giấy tờ chứng minh nơi trả lương và người gánh chi phí. Thiếu hồ sơ, cơ quan thuế Việt Nam có quyền yêu cầu nộp thuế như người không cư trú.

Thời điểm cũng quan trọng. Làm thủ tục sau khi chuyên gia đã về nước, thiếu giấy tờ, thì rất khó.

Quyết định của nhà máy

Chị Kiều mang ba phương án lên giám đốc nhà máy, kèm con số.

Phương án một: ông Lee ở sáu tháng, sửa hợp đồng để chi phí lương do công ty mẹ chịu, làm thủ tục miễn theo hiệp định. Thuế TNCN ở Việt Nam có thể là không đồng. Công ty mẹ chịu thêm chi phí.

Phương án hai: ở sáu tháng, giữ điều khoản hoàn chi phí. Không đủ điều kiện miễn, chịu 20% khoảng 144 triệu.

Phương án ba: ở bảy tháng, thành cá nhân cư trú, chịu thuế lũy tiến khoảng 155 triệu, kèm khai thu nhập toàn cầu.

Seoul chọn phương án một. Dây chuyền chạy thử trong sáu tháng, tháng thứ bảy một kỹ sư khác sang thay, cũng ngắn hạn. Hồ sơ hiệp định được chuẩn bị từ trước khi ông Lee đến.

Đó là kiểu việc dịch vụ Lương & BHXH của Kaizen làm cho các nhà máy FDI: đếm ngày, đọc hợp đồng giữa hai công ty, chuẩn bị hồ sơ trước khi chuyên gia lên máy bay. Tôi đã kể thêm chuyện chuyên gia nhận lương ở hai nước trong bài chuyên gia Nhật, Hàn sang Việt Nam.

Năm việc trước khi chuyên gia sang

  1. Ước số ngày có mặt tại Việt Nam trong năm và trong mười hai tháng liên tục.
  2. Xác định ai trả lương, ai gánh chi phí lương, có điều khoản hoàn chi phí không.
  3. Kiểm tra hiệp định tránh đánh thuế hai lần với nước của chuyên gia.
  4. Chuẩn bị hồ sơ miễn theo hiệp định: giấy chứng nhận cư trú, hợp đồng, chứng từ trả lương.
  5. Kiểm tra giấy phép lao động và nghĩa vụ bảo hiểm của chuyên gia.

Đội sáng lập Kaizen có hơn 17 năm trong nghề, khởi đầu từ Big4. Chuyên gia ngắn hạn là tình huống mà một tháng lịch trình có thể thay đổi cả trăm triệu thuế. Lương & BHXH cùng Kaizen giúp bạn tính trước khi đặt vé.

Câu hỏi thật sự trước khi cử chuyên gia

Không phải "chuyên gia ở bao lâu". Mà là: ai thật sự trả lương cho chuyên gia, và hợp đồng giữa hai công ty có làm mất quyền miễn thuế không?

Lịch trình quyết định số ngày. Hợp đồng quyết định có được miễn hay không.

Việc bạn làm được ngay hôm nay

Công ty bạn sắp đón chuyên gia nước ngoài ngắn hạn? Mở hợp đồng với công ty mẹ hoặc đối tác cử chuyên gia. Tìm điều khoản về chi phí lương, đi lại, ăn ở: bên nào chịu?

Câu trả lời đó quyết định phần lớn số thuế. Dịch vụ Lương & BHXH của Kaizen tính cùng bạn từng phương án.

Câu hỏi thường gặp

Chuyên gia nước ngoài ở Việt Nam bao lâu thì thành cá nhân cư trú?

Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt, hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam theo quy định (Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và văn bản hướng dẫn).

Cá nhân không cư trú nộp thuế TNCN bao nhiêu?

Thuế suất 20% trên thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh tại Việt Nam, không được giảm trừ gia cảnh.

Khi nào chuyên gia được miễn thuế ở Việt Nam theo hiệp định?

Khi đồng thời đáp ứng các điều kiện của điều khoản thu nhập từ làm công trong hiệp định: có mặt tại Việt Nam không quá 183 ngày trong 12 tháng, tiền lương do chủ lao động không phải đối tượng cư trú của Việt Nam trả, và không do cơ sở thường trú của chủ lao động tại Việt Nam chịu. Người nộp thuế phải làm thủ tục thông báo miễn, giảm theo hiệp định.

Công ty Việt Nam hoàn lại chi phí lương chuyên gia cho công ty mẹ có ảnh hưởng gì?

Có thể làm chuyên gia không còn đáp ứng điều kiện miễn thuế theo hiệp định, vì chi phí lương thực chất do bên tại Việt Nam gánh. Khoản phí trả công ty mẹ còn có thể phát sinh thuế nhà thầu.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC
  • Hiệp định giữa Việt Nam và Hàn Quốc về tránh đánh thuế hai lần và ngăn ngừa việc trốn lậu thuế (điều khoản thu nhập từ làm công)
  • Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (thủ tục áp dụng hiệp định thuế)
  • Thông tư 103/2014/TT-BTC về thuế nhà thầu nước ngoài và các văn bản sửa đổi
  • Nghị định 393/2026/NĐ-CP về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng. Mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng, hãy trao đổi với chuyên gia trước khi áp dụng.

Sổ sách sạch, thuế đúng, hợp tác bền lâu

Dù bạn cần tư vấn thuế, kế toán hay muốn hợp tác Liên minh, Kaizen phản hồi trong vòng 24h, miễn phí.