Hỏi - Đáp & Tình huống thực tế
Hỏi - đáp quyết toán thuế TNDN: 10 câu chủ doanh nghiệp hay hỏi nhất
10 câu hỏi này, năm nào chúng tôi cũng nghe. Năm nay bạn có câu trả lời trước. Chị Giang hỏi cả mười câu trong một bữa trưa, và ghi kín hai mặt khăn giấy.
Tóm tắt nhanh
- Quyết toán thuế TNDN năm 2026 là kỳ đầu tiên áp dụng cùng lúc Luật Thuế TNDN mới, Luật Quản lý thuế mới và các nghị định hướng dẫn. Hạn nộp với năm tài chính theo năm dương lịch là 31/3/2027.
- Ba điểm đổi đáng chú ý: thuế suất 15% và 17% cho doanh nghiệp nhỏ, ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt 5 triệu, và thời hạn khai bổ sung còn 5 năm.
- Phần lớn rắc rối của mùa quyết toán đến từ quý 4. Rà soát số liệu từ tháng Mười Một giúp điều chỉnh tạm nộp và phát hiện sớm chi phí có nguy cơ bị loại.
10 câu hỏi này, năm nào chúng tôi cũng nghe. Năm nay bạn có câu trả lời trước. Chị Giang hỏi cả mười câu trong một bữa trưa, và ghi kín hai mặt khăn giấy.
Chị Giang có một công ty giao nhận vận tải ở Hải Phòng. Mười tám nhân viên, doanh thu khoảng 32 tỷ. Chị mời tôi ăn trưa ở một quán bún cá gần cảng, một ngày cuối tháng Mười Một.
Chị nói trước: "Hôm nay em hỏi nhiều đấy. Năm nay luật đổi nhiều quá, em đọc không kịp."
Chị lấy hai tờ khăn giấy, gạch số từ một đến mười. Mỗi câu tôi trả lời, chị ghi vài chữ bên cạnh.
Tôi kể lại mười câu đó ở đây. Vì năm nào cũng vậy, mười câu chị Giang hỏi cũng là mười câu chúng tôi nghe nhiều nhất.
Câu 1 và 2: hạn nộp và tạm nộp
"Hạn quyết toán năm nay là bao giờ?"
Chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ ba kể từ khi kết thúc năm tài chính. Công ty chị Giang theo năm dương lịch, nên hạn là 31/3/2027. Số thuế còn phải nộp theo quyết toán cũng nộp trong hạn đó.
"Em tạm nộp mỗi quý một ít. Có sao không?"
Có, nếu "một ít" quá ít. Tổng số đã tạm nộp của bốn quý không được thấp hơn 80% số thuế phải nộp theo quyết toán. Thấp hơn thì phần chênh lệch bị tính tiền chậm nộp.
Chị Giang ghi: "80%, quý 4 bù." Đúng ý. Ước tính cả năm ngay trong quý 4, rồi điều chỉnh số tạm nộp quý cuối để đạt ngưỡng.
Câu 3 và 4: thuế suất và lỗ
"Nghe nói doanh nghiệp nhỏ được thuế suất thấp hơn?"
Đúng. Theo Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ áp dụng 15%. Từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ áp dụng 17%. Còn lại vẫn là 20%.
Doanh thu 32 tỷ, công ty chị Giang thuộc mức 17%. Chị ngạc nhiên: "Em tưởng chỉ siêu nhỏ mới được."
"Năm 2023 em lỗ. Giờ còn trừ được không?"
Lỗ được chuyển liên tục không quá 5 năm, kể từ năm sau năm phát sinh lỗ. Lỗ năm 2023 được chuyển đến hết năm 2028. Phần chưa chuyển hết sau 5 năm thì mất.
Câu 5 và 6: chi phí được trừ
"Ngưỡng thanh toán qua ngân hàng vẫn là 20 triệu chứ?"
Không còn. Từ 15/12/2025, ngưỡng hạ xuống 5 triệu, đã gồm thuế GTGT. Với kỳ 2026, mọi khoản chi từ 5 triệu trở lên cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được trừ.
Câu này làm chị Giang dừng đũa. Công ty chị hay trả tiền mặt cho đội xe ngoài, mỗi chuyến vài triệu đến hơn chục triệu. Chị ghi một dấu sao to bên cạnh.
"Thưởng Tết chi vào tháng Một năm sau có tính cho năm nay không?"
Được, với hai điều kiện. Tiền đã thực chi trước hạn nộp hồ sơ quyết toán. Và khoản thưởng có căn cứ trong hợp đồng, thỏa ước hoặc quy chế lương thưởng. Phần chưa chi đến hạn quyết toán thì không được trừ trong kỳ.
Lịch thuế 12 thángLỊCH 12 THÁNGHạn tạm nộp quý, hạn quyết toán, hạn báo cáo: lịch thuế 12 tháng theo đúng vai trò của bạn, xem ngay trên web, miễn phí.Thử ngayCâu 7: chi phúc lợi
"Đi du lịch cả công ty, chi bao nhiêu thì được trừ?"
Tổng các khoản phúc lợi trực tiếp cho người lao động không quá một tháng lương bình quân thực tế trong năm. Lương bình quân lấy quỹ lương thực hiện chia mười hai.
Nhóm này gồm du lịch, nghỉ mát, hiếu hỷ, hỗ trợ khám chữa bệnh, hỗ trợ học tập. Công ty chị Giang chi du lịch Phú Quốc khoảng 220 triệu, quỹ lương khoảng 3,6 tỷ. Một tháng lương bình quân là 300 triệu. Vẫn trong giới hạn.
Câu 8: phát hiện sai năm trước
"Nếu giờ em mới thấy năm 2024 khai sai thì sao?"
Khai bổ sung càng sớm càng tốt. Luật Quản lý thuế mới cho phép khai bổ sung trong 5 năm, tính từ hạn nộp hồ sơ của kỳ sai. Nếu tăng số thuế phải nộp, nộp thêm tiền chậm nộp.
Tự khai bổ sung trước khi có quyết định kiểm tra thì không bị phạt hành vi khai sai. Đợi cơ quan thuế phát hiện thì khác.
Câu 9 và 10: giao dịch liên kết và chuyển lợi nhuận
"Em có cho công ty của chồng thuê xe. Có phải khai giao dịch liên kết không?"
Câu này cần xem kỹ quan hệ giữa hai công ty. Nếu đủ điều kiện là bên liên kết, doanh nghiệp vẫn phải kê khai thông tin giao dịch liên kết kèm hồ sơ quyết toán. Từ kỳ 2026, Nghị định 255/2026/NĐ-CP mở rộng ngưỡng miễn lập hồ sơ xác định giá, nhưng không miễn việc kê khai.
"Bạn em là công ty FDI, hỏi bao giờ được chuyển lợi nhuận về nước?"
Sau khi đã nộp báo cáo tài chính kiểm toán và hồ sơ quyết toán thuế. Nghĩa vụ thuế phải xong, không còn nợ thuế lúc chuyển. Và không chuyển khi còn lỗ lũy kế. Đây là câu chị Giang hỏi giùm, nên tôi trả lời ngắn.
Hai tờ khăn giấy
Bữa trưa kết thúc. Chị Giang gấp hai tờ khăn giấy, cất vào ví.
Ba câu có dấu sao: tạm nộp quý 4, tiền mặt trả đội xe ngoài, và hợp đồng thuê xe với công ty của chồng. Đó là ba việc chị làm trong tháng Mười Hai.
- Ước tính lợi nhuận cả năm, điều chỉnh số tạm nộp quý 4 để đạt 80%.
- Chuyển toàn bộ thanh toán cho đội xe ngoài từ 5 triệu trở lên sang chuyển khoản, kể từ tuần sau.
- Rà các khoản chi tiền mặt đã phát sinh trong năm, xem khoản nào có nguy cơ bị loại.
- Xác định quan hệ liên kết với công ty của chồng, chuẩn bị phụ lục kê khai.
- Chốt quy chế thưởng Tết trước 31/12, chi trước hạn quyết toán.
Đó là việc của dịch vụ Tuân thủ & Báo cáo thuế của Kaizen: không đợi đến tháng Ba mới mở sổ, mà rà từ quý 4 để tháng Ba chỉ còn việc nộp.
Tháng Ba năm sau
Chúng tôi chưa đến tháng Ba. Nhưng chị Giang đã nhắn tôi giữa tháng Mười Hai: "Đội xe ngoài chuyển khoản hết rồi chị. Mấy anh tài xế còn mừng vì có sao kê để vay ngân hàng."
Tôi cười. Đôi khi một quy định thuế lại giải quyết được việc của người khác.
Đội sáng lập Kaizen có hơn 17 năm trong nghề, khởi đầu từ Big4. Mỗi mùa quyết toán, những câu hỏi gần như giống nhau. Điều khác nhau là bạn hỏi vào tháng Mười Một hay tháng Ba. Tuân thủ & Báo cáo thuế cùng Kaizen giúp bạn hỏi sớm.
Câu hỏi thật sự về mùa quyết toán
Không phải "năm nay luật đổi những gì". Mà là: trong những điều đã đổi, điều nào đụng đến đúng sổ sách của công ty tôi, và tôi còn bao nhiêu tháng để sửa?
Việc bạn làm được ngay hôm nay
Lấy mười câu trên, đánh dấu sao câu nào bạn chưa chắc câu trả lời cho công ty mình. Ba dấu sao trở lên, mùa quyết toán của bạn nên bắt đầu từ bây giờ.
Dịch vụ Tuân thủ & Báo cáo thuế của Kaizen rà cùng bạn từng dấu sao.
Câu hỏi thường gặp
Hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN năm 2026 là ngày nào?
Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm tài chính (Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP). Với năm tài chính theo năm dương lịch 2026, hạn là 31/3/2027.
Tạm nộp thuế TNDN bao nhiêu là đủ?
Tổng số đã tạm nộp của 4 quý không được thấp hơn 80% số thuế phải nộp theo quyết toán (Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP). Nếu thấp hơn, doanh nghiệp nộp tiền chậm nộp trên phần chênh lệch.
Doanh nghiệp nhỏ được áp dụng thuế suất bao nhiêu?
Theo Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15, thuế suất 15% cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng và 17% cho doanh nghiệp có tổng doanh thu trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng; thuế suất phổ thông là 20%.
Khoản chi bao nhiêu thì bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt?
Từ 5 triệu đồng trở lên, đã gồm thuế GTGT, theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, áp dụng từ ngày 15/12/2025.
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP), Thông tư 20/2026/TT-BTC
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP (Điều 10, Điều 24, Điều 27)
- Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng. Mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng, hãy trao đổi với chuyên gia trước khi áp dụng.
Bài viết liên quan
Thuế suất TNDN 15% và 17% cho SME: bạn có đang đủ điều kiện?
Cùng một mức lợi nhuận, có công ty đóng 20%, có công ty chỉ đóng 15%.
Hướng dẫn thực hànhTax ROI
Ưu đãi thuế TNDN cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: đừng bỏ tiền trên bàn
Có những doanh nghiệp đóng thuế nhiều hơn mức luật yêu cầu. Và họ không hề biết.
Phân tích bằng số liệuTax ROI
Doanh nghiệp bị phạt chậm nộp tiền thuế: cách tính và cách tránh
Mỗi ngày chậm nộp, tiền phạt lại âm thầm cộng thêm. Bạn đã tính chưa?
Hướng dẫn thực hànhTax Health Check
