Cẩm nang FDI & Giao thương
Thuế nhà thầu nước ngoài: khi nào phải nộp và ai là người nộp?
Chị Kim trả tiền cho một agency Hàn Quốc, một phần mềm Mỹ và một nhiếp ảnh gia Thái Lan. Cả ba đều không nộp thuế ở Việt Nam. Người phải nộp thay là chị.
Hướng dẫn thực hànhGiải pháp liên quan: Tax Health Check
Tóm tắt nhanh
- Khi trả tiền dịch vụ, bản quyền, lãi vay cho tổ chức, cá nhân nước ngoài không có cơ sở ở Việt Nam, bên Việt Nam thường phải khấu trừ và nộp thay thuế nhà thầu, hạn 10 ngày.
- Mua hàng hóa thuần túy giao tại cửa khẩu và một số dịch vụ thực hiện, tiêu dùng hoàn toàn ở nước ngoài thì không chịu thuế nhà thầu.
- Hợp đồng ghi giá "đã gồm thuế" hay "chưa gồm thuế" quyết định ai gánh tiền thuế. Thuế nộp thay đúng hợp đồng thì được tính vào chi phí.
Chị Kim trả tiền cho một agency Hàn Quốc, một phần mềm Mỹ và một nhiếp ảnh gia Thái Lan. Cả ba đều không nộp thuế ở Việt Nam. Người phải nộp thay là chị.
Chị Kim bán mỹ phẩm thuần chay qua mạng. Website, sàn thương mại điện tử, livestream mỗi tối. Doanh thu khoảng 25 tỷ, đội ngũ mười tám người, trẻ và chạy rất nhanh.
Năm nay chị làm ba việc lớn. Thuê một agency Hàn Quốc chạy chiến dịch với người nổi tiếng, 30 nghìn đô. Mua gói phần mềm quản lý khách hàng của một công ty Mỹ, trả theo năm. Thuê một nhiếp ảnh gia Thái Lan bay sang Đà Lạt chụp bộ ảnh sản phẩm mới.
Cả ba đều có hóa đơn, hợp đồng, chuyển khoản qua ngân hàng đàng hoàng. Kế toán ghi chi phí, không có gì phải bàn. Cho đến khi chị Kim đi học một lớp về thuế thương mại điện tử. Giảng viên nói hai chữ: "thuế nhà thầu". Chị về nhà, mở lại ba hợp đồng, và gọi cho tôi lúc mười giờ đêm.
"Chị ơi, em có phải nộp thuế cho người nước ngoài không? Họ là người nhận tiền mà."
Thuế của người khác, nhưng bạn đi nộp
Câu hỏi của chị Kim rất tự nhiên. Người nhận tiền thì người đó nộp thuế. Ở Việt Nam, với người trong nước, đúng là vậy.
Nhưng agency Hàn Quốc không có văn phòng ở Việt Nam. Cơ quan thuế Việt Nam không có cách nào đến Seoul thu thuế. Vì vậy luật giao việc đó cho người trả tiền ở Việt Nam. Bên Việt Nam khấu trừ một phần tiền, khai và nộp thay vào ngân sách.
Đó là thuế nhà thầu nước ngoài. Thuế của nhà thầu, nhưng doanh nghiệp Việt Nam đi nộp. Hạn khai là mười ngày kể từ khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền.
Chị Kim im lặng. "Vậy là em làm thu ngân cho thuế Việt Nam."
"Đúng. Làm không công, nhưng làm sai thì bị phạt như làm thật."
Agency Hàn Quốc: dịch vụ thực hiện ở đâu?
Tôi đi từng hợp đồng với chị Kim. Hợp đồng thứ nhất là agency Hàn Quốc.
Agency lên kịch bản ở Seoul, thuê người nổi tiếng Hàn quay video ở Seoul. Nhưng video được đăng cho khán giả Việt Nam, để bán hàng ở Việt Nam. Dịch vụ đó được tiêu dùng ở Việt Nam, nên thuộc diện chịu thuế nhà thầu.
Có một số dịch vụ thực hiện và tiêu dùng hoàn toàn ở nước ngoài thì không chịu thuế nhà thầu. Ví dụ quảng cáo, tiếp thị cho thị trường nước ngoài. Nếu chị Kim thuê agency để bán hàng ở Hàn Quốc, câu chuyện sẽ khác. Nhưng chiến dịch này nhắm vào khách Việt.
Với dịch vụ thông thường, thuế nhà thầu gồm thuế GTGT và thuế TNDN. Mỗi loại khoảng 5% trên doanh thu tính thuế. Trên 30 nghìn đô, khoảng 3 nghìn đô tiền thuế.
Chị Kim hỏi: "Em đã chuyển đủ 30 nghìn cho họ rồi. Giờ sao?"
Giá đã gồm thuế hay chưa?
Đây là chỗ quyết định ai mất tiền. Tôi hỏi chị Kim hợp đồng ghi giá thế nào.
Hợp đồng ghi: "30,000 USD, net of all taxes". Tức là agency nhận đủ 30 nghìn, không trừ gì. Mọi khoản thuế ở Việt Nam do bên Việt Nam chịu.
Vậy là chị Kim phải gánh phần thuế nhà thầu. Và vì giá là giá "sau thuế", số thuế phải tính ngược lên. Doanh thu tính thuế được quy đổi thành giá trước thuế, lớn hơn 30 nghìn một chút. Tổng thuế chị phải nộp khoảng 3,2 nghìn đô, gần 85 triệu đồng.
Tin tốt là thuế nộp thay theo đúng hợp đồng được tính vào chi phí của công ty. Không mất trắng. Tin xấu là chị nộp trễ gần năm tháng, phải cộng tiền chậm nộp và có thể bị phạt khai chậm.
Nếu hợp đồng ghi giá đã gồm thuế, chị Kim khấu trừ phần thuế, chỉ chuyển cho agency phần còn lại. Thuế khi đó do agency chịu. Một chữ "net" hay "gross" trong hợp đồng quyết định 85 triệu thuộc về ai.
Tôi gọi đó là chữ đắt nhất trong hợp đồng. Mà người ký thường đọc lướt nhất.
Chi phí marketingBẢNG TÍNHChi phí quảng cáo, người nổi tiếng, agency của bạn năm nay có bao nhiêu khoản đủ giấy và đã tính thuế nhà thầu? Trả lời vài câu, biết ngay khoản nào đang treo.Thử ngayPhần mềm Mỹ: ai đã đăng ký thuế ở Việt Nam?
Hợp đồng thứ hai là phần mềm của công ty Mỹ, trả theo năm bằng thẻ tín dụng công ty.
Với dịch vụ số do nhà cung cấp nước ngoài bán qua mạng, luật có một cơ chế riêng. Nhà cung cấp nước ngoài có thể tự đăng ký, khai, nộp thuế ở Việt Nam. Họ làm qua cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế. Nhiều tên tuổi lớn đã làm vậy.
Nếu nhà cung cấp đã đăng ký và tự nộp, chị Kim không phải khấu trừ. Nếu chưa, công ty chị có thể phải khai, nộp thay. Tiền bản quyền phần mềm thường chịu thuế TNDN của nhà thầu cao hơn phí dịch vụ.
Tôi tra danh sách cho chị. Công ty Mỹ đó chưa có trong danh sách nhà cung cấp đã đăng ký. Vậy là hợp đồng thứ hai cũng phải khai.
"Nhưng em trả bằng thẻ, có hóa đơn tiếng Anh gửi qua email."
"Hóa đơn tiếng Anh vẫn được tính là chứng từ chi phí. Nhưng nó không thay cho tờ khai thuế nhà thầu."
Nhiếp ảnh gia Thái Lan: làm việc ngay tại Việt Nam
Hợp đồng thứ ba đơn giản nhất về logic. Nhiếp ảnh gia bay sang Đà Lạt, chụp ở Đà Lạt. Dịch vụ thực hiện ngay tại Việt Nam.
Đây là cá nhân nước ngoài, không phải công ty. Với cá nhân nước ngoài, thuế nhà thầu gồm thuế GTGT và thuế TNCN. Bên Việt Nam cũng khấu trừ, nộp thay. Chị Kim trả 4 nghìn đô, hợp đồng ghi giá đã gồm thuế. Lẽ ra chị phải giữ lại phần thuế trước khi chuyển tiền.
Chị đã chuyển đủ 4 nghìn. Giờ phải tự gánh phần thuế, hoặc xin nhiếp ảnh gia hoàn lại. Chị chọn tự gánh, vì không muốn mất mối quan hệ.
"Lần sau em giữ lại trước," chị nói. "Giữ trước thì là thủ tục. Đòi sau thì là chuyện khó nói."
Mua hàng thì sao?
Chị Kim hỏi thêm về lô hộp đựng mỹ phẩm nhập từ Trung Quốc. Hàng giao tại cửa khẩu, chị tự làm thủ tục hải quan.
Mua hàng hóa thuần túy, giao tại cửa khẩu thì không chịu thuế nhà thầu. Điều kiện là người bán không làm thêm dịch vụ gì ở Việt Nam. Hàng đã chịu thuế nhập khẩu và thuế GTGT khâu nhập khẩu.
Nhưng người bán cử người sang lắp đặt, hướng dẫn, bảo hành tại Việt Nam thì khác. Phần dịch vụ đó chịu thuế nhà thầu. Mua máy kèm lắp đặt là kiểu hợp đồng hay bị bỏ sót nhất.
Năm việc chị Kim làm trong tháng này
- Lập danh sách mọi khoản đã trả cho tổ chức, cá nhân nước ngoài trong năm.
- Với từng khoản, xác định có chịu thuế nhà thầu không và hợp đồng ghi giá đã gồm thuế hay chưa.
- Kiểm tra nhà cung cấp dịch vụ số đã đăng ký thuế ở Việt Nam chưa.
- Khai bổ sung thuế nhà thầu cho các khoản đã trả, nộp kèm tiền chậm nộp trước khi có kiểm tra.
- Sửa mẫu hợp đồng với đối tác nước ngoài, ghi rõ điều khoản thuế Việt Nam.
Chị Kim tìm thêm hai khoản nữa trong danh sách: phí tư vấn của một chuyên gia Singapore và tiền thuê một nền tảng livestream nước ngoài. Tổng cộng năm khoản, khoảng 140 triệu tiền thuế nhà thầu phải nộp bù.
Đó là kiểu việc Tax Health Check hay tìm ra ở các công ty trẻ. Công ty làm đúng mọi thứ với đối tác trong nước. Chỉ quên rằng đối tác nước ngoài cũng đi kèm một tờ khai.
Câu hỏi thật sự với mỗi đối tác nước ngoài
Không phải "đối tác nước ngoài có nộp thuế không". Mà là: khi chuyển tiền ra nước ngoài, ai trong công ty bạn chịu trách nhiệm giữ lại phần thuế?
Nếu chưa ai có tên trong việc đó, thì việc đó chưa ai làm. Đội sáng lập Kaizen có hơn 17 năm trong nghề, khởi đầu từ Big4. Ở doanh nghiệp thương mại điện tử và marketing, thuế nhà thầu là khoản bị bỏ sót nhiều nhất. Một buổi Tax Health Check cùng Kaizen giúp bạn gom hết chúng lại.
Việc bạn làm được ngay hôm nay
Nhờ kế toán lọc sao kê ngân hàng và thẻ tín dụng công ty: những khoản chuyển ra nước ngoài từ đầu năm. Với mỗi khoản, hỏi một câu: "Mình đã khai thuế nhà thầu chưa?"
Khoản nào câu trả lời là "chưa", đó là việc cần làm trước khi có người khác hỏi. Tax Health Check rà giúp bạn trọn danh sách.
Câu hỏi thường gặp
Thuế nhà thầu nước ngoài áp dụng khi nào?
Khi tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam theo hợp đồng với bên Việt Nam, như cung cấp dịch vụ, bản quyền, cho vay. Không áp dụng với hàng hóa thuần túy giao tại cửa khẩu và một số dịch vụ thực hiện, tiêu dùng ngoài Việt Nam theo quy định.
Ai là người nộp thuế nhà thầu?
Thông thường bên Việt Nam ký hợp đồng và trả tiền khấu trừ, khai và nộp thay cho nhà thầu nước ngoài trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ thanh toán. Nhà cung cấp dịch vụ số nước ngoài đã đăng ký thuế tại Việt Nam thì tự kê khai, nộp.
Hợp đồng giá chưa gồm thuế thì tính thuế nhà thầu thế nào?
Doanh thu tính thuế được quy đổi thành doanh thu trước thuế, nên số thuế bên Việt Nam nộp thay lớn hơn so với tính thẳng trên số tiền trả. Thuế nộp thay theo đúng thỏa thuận hợp đồng được tính vào chi phí được trừ của bên Việt Nam.
Mua hàng hóa nhập khẩu có phải nộp thuế nhà thầu không?
Không, nếu chỉ mua hàng hóa giao tại cửa khẩu. Nếu hợp đồng có kèm dịch vụ thực hiện tại Việt Nam như lắp đặt, hướng dẫn, bảo hành, phần dịch vụ đó chịu thuế nhà thầu.
Căn cứ pháp lý
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP
- Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn khai thuế
- Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15
- Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 (cá nhân nước ngoài không cư trú)
- Thông tư 103/2014/TT-BTC hướng dẫn nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam và các văn bản sửa đổi
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng. Mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng, hãy trao đổi với chuyên gia trước khi áp dụng.
Bài viết liên quan
Án lệ: bị loại chi phí quảng cáo Facebook, Google vì thiếu chứng từ
Bạn chạy quảng cáo 1 tỷ mỗi năm. Cơ quan thuế chỉ công nhận một phần.
Câu chuyện thậtTax Health Check
Chi phí nghiên cứu, đào tạo, chuyển đổi số: những khoản chi được ưu ái
Bạn đầu tư cho tương lai. Luật thuế cũng sẵn sàng chia sẻ một phần với bạn.
Cập nhật luật mớiTax ROI
10 sai lầm thuế phổ biến nhất của doanh nghiệp FDI năm đầu tại Việt Nam
Năm đầu ở Việt Nam, hầu hết doanh nghiệp FDI mắc cùng một danh sách lỗi.
Phân tích bằng số liệuTax Health Check
