Tất cả bài viết

Chính sách lương & BHXH

Nhân viên nghỉ việc: chốt sổ BHXH, trợ cấp thôi việc và thuế

Nhân viên nghỉ không có nghĩa là trách nhiệm của bạn cũng nghỉ theo. Chị Trâm tưởng trả nốt tháng lương cuối là xong. Ba tuần sau, người nhân viên cũ quay lại, cầm theo một lá đơn.

Hướng dẫn thực hànhGiải pháp liên quan: Lương & BHXH

Chính sách lương & BHXH

Tóm tắt nhanh

  • Người làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng nghỉ việc đúng luật được trợ cấp thôi việc: mỗi năm làm việc nửa tháng lương, trừ thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp.
  • Công ty phải thanh toán các khoản và hoàn tất thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm trong thời hạn luật định. Còn nợ bảo hiểm thì người lao động không chốt được sổ.
  • Trợ cấp thôi việc đúng luật không chịu thuế TNCN. Lương tháng cuối, phép năm chưa nghỉ vẫn tính thuế như lương. Công ty cấp chứng từ khấu trừ để nhân viên tự quyết toán.

Nhân viên nghỉ không có nghĩa là trách nhiệm của bạn cũng nghỉ theo. Chị Trâm tưởng trả nốt tháng lương cuối là xong. Ba tuần sau, người nhân viên cũ quay lại, cầm theo một lá đơn.

Chị Trâm có ba cơ sở spa ở Sài Gòn. Bốn mươi nhân viên, phần lớn là kỹ thuật viên chăm sóc da. Tháng 9, chị Liễu, kỹ thuật viên giỏi nhất, xin nghỉ để về quê mở tiệm riêng. Chị Liễu làm với chị Trâm sáu năm.

Chị Trâm buồn nhưng vui vẻ. Trả lương tháng cuối, tặng một bó hoa, chúc may mắn. Xong.

Ba tuần sau, chị Liễu quay lại. Lần này không phải để chào. Chị cầm theo một tờ giấy, viết tay rất cẩn thận. Ba việc. Xin trợ cấp thôi việc. Xin chốt sổ bảo hiểm để hưởng trợ cấp thất nghiệp. Và xin chứng từ khấu trừ thuế để tự quyết toán.

Chị Trâm gọi tôi. "Chị ơi, em có phải trả trợ cấp không? Chị ấy tự xin nghỉ mà."

Tự xin nghỉ vẫn có trợ cấp thôi việc

Đây là chỗ nhiều chủ doanh nghiệp hiểu nhầm. Trợ cấp thôi việc không chỉ dành cho người bị cho nghỉ.

Người lao động làm việc thường xuyên từ đủ mười hai tháng trở lên, chấm dứt hợp đồng đúng luật, được trợ cấp thôi việc. Tự xin nghỉ, báo trước đúng thời hạn, là chấm dứt đúng luật. Chị Liễu báo trước bốn mươi lăm ngày, đúng quy định.

Mức trợ cấp là mỗi năm làm việc nửa tháng tiền lương. Lương để tính là bình quân sáu tháng liền kề theo hợp đồng lao động trước khi nghỉ.

Chị Trâm thở ra: "Sáu năm, vậy là ba tháng lương?"

"Chưa chắc. Còn tùy chị Liễu đã đóng bảo hiểm thất nghiệp bao nhiêu năm."

Thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp được trừ ra

Thời gian tính trợ cấp thôi việc là tổng thời gian làm việc thực tế. Trừ đi thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Lý do rất đơn giản: thời gian có bảo hiểm thất nghiệp thì người lao động đã được quỹ bảo hiểm lo phần trợ cấp thất nghiệp.

Chị Liễu làm sáu năm. Năm đầu tiên, chị Trâm chưa đóng bảo hiểm cho ai, vì spa mới mở. Từ năm thứ hai, mọi người được đóng đủ.

Vậy thời gian tính trợ cấp thôi việc chỉ còn một năm. Lương bình quân sáu tháng cuối khoảng 10 triệu. Trợ cấp thôi việc khoảng 5 triệu.

Chị Trâm nhẹ người. "Vậy mà em tưởng phải trả ba tháng lương."

Nếu chị Trâm chưa từng đóng bảo hiểm cho chị Liễu, câu chuyện sẽ khác. Sáu năm tính trợ cấp, ba tháng lương. Cộng thêm việc chị Liễu không có trợ cấp thất nghiệp, và có thể khiếu nại về bảo hiểm.

Đóng bảo hiểm thất nghiệp đều đặn không chỉ là nghĩa vụ. Nó còn là cách giảm khoản trợ cấp thôi việc khi người lao động nghỉ.

Thử với lương của nhân viên bạnCông cụ tính lương mở sẵn đúng ví dụ trên. Đổi số theo công ty bạn, kết quả ra ngay.Tính ngay

Chốt sổ bảo hiểm: việc của công ty

Việc thứ hai trong tờ giấy của chị Liễu là chốt sổ bảo hiểm. Chị cần xác nhận thời gian đóng để nộp hồ sơ trợ cấp thất nghiệp. Hồ sơ đó có hạn nộp kể từ ngày nghỉ việc.

Công ty phải hoàn tất thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm và trả lại cho người lao động. Muốn làm được, công ty phải đóng đủ bảo hiểm đến tháng nghỉ việc.

Công ty chị Trâm đang chậm đóng hai tháng, vì kẹt tiền mùa thấp điểm. Vậy là sổ của chị Liễu chưa chốt được. Chị Liễu có thể lỡ hạn nộp hồ sơ trợ cấp thất nghiệp.

Chị Trâm nộp ngay hai tháng chậm đóng, kèm tiền lãi. Hai ngày sau, thủ tục chốt sổ xong.

Một khoản chậm đóng nhỏ, với công ty là chuyện kế toán. Với người nghỉ việc, đó là khoản trợ cấp thất nghiệp có thể mất.

Thời hạn thanh toán

Luật lao động đặt một thời hạn ngắn, tính từ ngày chấm dứt hợp đồng. Trong thời hạn đó, công ty phải thanh toán đủ mọi quyền lợi của người lao động. Một số trường hợp đặc biệt được kéo dài, nhưng có giới hạn.

Các khoản đó gồm lương tháng cuối, tiền phép năm chưa nghỉ, trợ cấp thôi việc, và các khoản khác theo hợp đồng.

Chị Liễu còn bảy ngày phép năm chưa nghỉ. Chị Trâm phải trả tiền lương cho bảy ngày đó. Ba tuần đã trôi qua, công ty đã chậm.

"Em tưởng trả lương tháng cuối là xong."

"Lương tháng cuối là một phần. Thời hạn tính cho tất cả các khoản."

Thuế TNCN của người nghỉ việc

Việc thứ ba là chứng từ khấu trừ thuế. Chị Liễu nghỉ giữa năm, nên không được công ty quyết toán thay. Chị phải tự quyết toán, cần chứng từ ghi số thuế công ty đã khấu trừ.

Về thuế, trợ cấp thôi việc trả theo đúng luật lao động không chịu thuế TNCN. Phần cao hơn mức luật định cũng được miễn nếu được quy định trong nội quy, hợp đồng hoặc thỏa ước lao động. Lương tháng cuối, tiền phép năm chưa nghỉ thì tính như lương bình thường.

Chứng từ khấu trừ thuế có thể lập dạng điện tử, gửi qua email ngay khi người lao động nghỉ. Chị Trâm làm trong một buổi chiều.

Năm việc khi một nhân viên nghỉ

Từ chuyện chị Liễu, chị Trâm lập quy trình năm bước cho mọi lần nghỉ việc:

  1. Kiểm tra thời gian làm việc và thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp, tính trợ cấp thôi việc nếu có.
  2. Tính lương tháng cuối, tiền phép năm chưa nghỉ, các khoản theo hợp đồng.
  3. Thanh toán đủ trong thời hạn luật định, qua chuyển khoản.
  4. Đóng đủ bảo hiểm đến tháng nghỉ, làm thủ tục xác nhận thời gian đóng và trả cho người lao động.
  5. Cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN dạng điện tử ngay khi nghỉ.

Đó là việc của dịch vụ Lương & BHXH của Kaizen: lo trọn thủ tục khi nhân viên vào làm và khi nhân viên nghỉ. Hai đầu đó là hai lúc dễ sai nhất trong bảng lương.

Lá thư cuối cùng

Một tuần sau, chị Liễu nhận đủ trợ cấp, tiền phép, chứng từ thuế, và đã nộp hồ sơ trợ cấp thất nghiệp kịp hạn. Chị gửi chị Trâm một tin nhắn dài, kết bằng câu: "Em sẽ giới thiệu khách ở quê lên spa chị khi họ vào Sài Gòn."

Chị Trâm nói với tôi: "Em suýt mất một người bạn chỉ vì không biết quy trình."

Đội sáng lập Kaizen có hơn 17 năm trong nghề, khởi đầu từ Big4. Chúng tôi thấy cách công ty tiễn một người nghỉ việc nói nhiều về công ty hơn cách nó đón người mới. Lương & BHXH cùng Kaizen giúp bạn tiễn cho đúng.

Câu hỏi thật sự khi nhân viên nghỉ việc

Không phải "trả lương tháng cuối chưa". Mà là: sổ bảo hiểm của người đó đã chốt được chưa, và họ có đủ giấy tờ để nhận những gì họ được hưởng không?

Câu trả lời đó quyết định họ rời đi như một người bạn hay một người khiếu nại.

Việc bạn làm được ngay hôm nay

Kiểm tra công ty có đang chậm đóng bảo hiểm tháng nào không. Nếu có, mọi người nghỉ việc trong thời gian này sẽ không chốt được sổ.

Rồi lập một danh sách năm bước như trên, dán vào hồ sơ nhân sự. Muốn có người lo trọn thủ tục nghỉ việc, dịch vụ Lương & BHXH của Kaizen làm cùng bạn.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên tự xin nghỉ có được trợ cấp thôi việc không?

Có, nếu làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng và chấm dứt hợp đồng đúng luật, trừ một số trường hợp như đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc tự ý bỏ việc (Điều 46 Bộ luật Lao động 2019).

Trợ cấp thôi việc tính thế nào?

Mỗi năm làm việc được trợ cấp một nửa tháng tiền lương. Thời gian tính là tổng thời gian làm việc thực tế trừ thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được chi trả trợ cấp. Tiền lương tính là bình quân 6 tháng liền kề theo hợp đồng lao động trước khi nghỉ.

Trợ cấp thôi việc có chịu thuế TNCN không?

Trợ cấp thôi việc trả theo quy định của Bộ luật Lao động không tính vào thu nhập chịu thuế. Phần cao hơn mức luật định được miễn nếu được quy định trong nội quy, hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể (Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và văn bản hướng dẫn).

Công ty còn nợ bảo hiểm thì nhân viên nghỉ việc có chốt sổ được không?

Không chốt được đầy đủ cho đến khi công ty đóng đủ số còn nợ. Doanh nghiệp phải đóng đủ bảo hiểm và hoàn tất thủ tục xác nhận thời gian đóng cho người lao động theo Luật BHXH số 41/2024/QH15.

Căn cứ pháp lý

  • Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (Điều 46 trợ cấp thôi việc, Điều 48 trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng)
  • Luật BHXH số 41/2024/QH15 và Luật Việc làm (bảo hiểm thất nghiệp)
  • Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC
  • Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử (chứng từ khấu trừ thuế)

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng. Mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng, hãy trao đổi với chuyên gia trước khi áp dụng.

Sổ sách sạch, thuế đúng, hợp tác bền lâu

Dù bạn cần tư vấn thuế, kế toán hay muốn hợp tác Liên minh, Kaizen phản hồi trong vòng 24h, miễn phí.