Tất cả bài viết

Chính sách lương & BHXH

Giảm trừ gia cảnh 2026: mức mới và cách đăng ký người phụ thuộc

Mức giảm trừ đã tăng từ đầu năm. Nhân viên của bạn đã được hưởng đúng chưa? Ở công ty chị Tuyết, câu trả lời là chưa, với hơn bốn mươi người.

Cập nhật luật mớiGiải pháp liên quan: Lương & BHXH

Chính sách lương & BHXH

Tóm tắt nhanh

  • Từ kỳ tính thuế 2026, giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu mỗi tháng, mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu. Biểu thuế tiền lương còn năm bậc, từ 5% đến 35%.
  • Người phụ thuộc là cha mẹ, vợ chồng, con đang đi học phải có thu nhập bình quân không quá 3 triệu mỗi tháng, thay cho mức 1 triệu trước đây.
  • Đăng ký người phụ thuộc trước 31/12 để được tính cả năm. Mã số thuế người phụ thuộc giờ là số định danh cá nhân.

Mức giảm trừ đã tăng từ đầu năm. Nhân viên của bạn đã được hưởng đúng chưa? Ở công ty chị Tuyết, câu trả lời là chưa, với hơn bốn mươi người.

Chị Tuyết là trưởng phòng nhân sự của một công ty chăm sóc khách hàng qua điện thoại ở Đà Nẵng. Một trăm năm mươi nhân viên, tuổi trung bình hai mươi tám. Nhiều người vừa có con nhỏ, nhiều người đang gửi tiền về quê nuôi bố mẹ.

Tháng 11, một nhân viên tên Hiếu đến phòng nhân sự với một câu hỏi. "Chị ơi, mẹ em có lương hưu 2,8 triệu. Năm nay em đăng ký mẹ là người phụ thuộc được chưa?"

Chị Tuyết định trả lời là không, vì nhớ mức cũ là 1 triệu. Rồi chị ngừng lại, mở văn bản mới ra đọc. Mức đã thành 3 triệu từ đầu năm.

Chị lập một danh sách. Đến cuối tuần, chị đếm được hơn bốn mươi nhân viên đáng lẽ đã được giảm trừ thêm, mà chưa ai đăng ký. Và còn bốn tuần nữa là hết năm.

Con số mới: 15,5 và 6,2

Tôi bắt đầu từ hai con số. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ cho người nộp thuế là 15,5 triệu mỗi tháng, trước đây là 11 triệu. Mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu, trước đây là 4,4 triệu.

Một người phụ thuộc đăng ký đúng hạn giúp nhân viên giảm 74,4 triệu thu nhập tính thuế mỗi năm.

Biểu thuế tiền lương cũng đổi. Từ bảy bậc xuống năm bậc: 5% đến 10 triệu, 10% đến 30 triệu, 20% đến 60 triệu, 30% đến 100 triệu, 35% trên 100 triệu.

Chị Tuyết hỏi: "Mức mới tự áp dụng, hay phải làm gì?"

Mức giảm trừ bản thân thì phần mềm lương cập nhật là tự áp dụng. Còn người phụ thuộc thì không có gì tự động. Không đăng ký, không được tính.

Phép tính của Hiếu

Tôi tính cho chị Tuyết bằng chính trường hợp của Hiếu. Lương 30 triệu, đóng bảo hiểm 10,5% khoảng 3,15 triệu, có một con nhỏ đã đăng ký.

Theo mức năm 2025, thu nhập tính thuế khoảng 11,45 triệu, thuế khoảng 970 nghìn mỗi tháng. Theo mức năm 2026, thu nhập tính thuế khoảng 5,15 triệu, thuế khoảng 258 nghìn.

Nếu Hiếu đăng ký thêm mẹ, thu nhập tính thuế về không. Hiếu không phải nộp thuế TNCN nữa.

Một năm, Hiếu giữ lại khoảng 3 triệu tiền thuế nhờ đăng ký mẹ. Không lớn với công ty. Nhưng với một nhân viên hai mươi tám tuổi gửi tiền về quê, đó là tiền thuốc của mẹ mấy tháng.

Chị Tuyết nói nhỏ: "Vậy mà em suýt trả lời là không được."

Thử với lương của nhân viên bạnCông cụ tính lương mở sẵn đúng ví dụ trên. Đổi số theo công ty bạn, kết quả ra ngay.Tính ngay

Ai được tính là người phụ thuộc

Hiếu không phải trường hợp duy nhất. Chị Tuyết cần biết ai trong một trăm năm mươi người có thể đăng ký thêm.

Con dưới 18 tuổi: không xét thu nhập. Con từ 18 tuổi đang học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề, phổ thông: thu nhập bình quân không quá 3 triệu mỗi tháng. Con khuyết tật, không có khả năng lao động.

Cha mẹ, vợ chồng, cha mẹ vợ hoặc chồng: nếu ngoài tuổi lao động thì chỉ cần thu nhập không quá 3 triệu. Nếu trong tuổi lao động thì phải khuyết tật, không có khả năng lao động.

Lương hưu, trợ cấp, tiền cho thuê nhà đều cộng vào thu nhập của người phụ thuộc. Mẹ Hiếu có lương hưu 2,8 triệu, dưới ngưỡng. Một chị khác có bố lương hưu 4 triệu thì không đủ điều kiện.

Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính cho một người nộp thuế trong năm. Hai anh em cùng nuôi mẹ thì phải thỏa thuận, chỉ một người đăng ký.

Đăng ký thế nào, trước khi nào

Chị Tuyết hỏi câu quan trọng nhất: "Giờ là tháng 11. Đăng ký bây giờ có được tính cả năm không?"

Được, nếu đăng ký trước 31/12. Khi quyết toán, giảm trừ được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng. Kể cả những tháng chưa tạm tính trong năm.

Một điểm mới làm thủ tục nhẹ hơn: từ giữa năm 2025, số định danh cá nhân mười hai chữ số thay cho mã số thuế. Người phụ thuộc cũng vậy. Không còn chuyện chờ cấp mã số thuế mới cho bố mẹ.

Hồ sơ chứng minh tùy quan hệ. Con: giấy khai sinh. Cha mẹ: giấy tờ chứng minh quan hệ và thu nhập. Nhân viên ủy quyền thì nộp cho công ty, công ty tổng hợp gửi cơ quan thuế qua kênh điện tử.

Còn một điểm mới nữa: luật thuế TNCN mới bổ sung giảm trừ chi phí y tế, giáo dục. Áp dụng cho người nộp thuế và người phụ thuộc, có giới hạn, điều kiện riêng. Chị Tuyết ghi chú để hướng dẫn nhân viên khi có văn bản chi tiết.

Bốn tuần của chị Tuyết

Chị Tuyết có bốn tuần. Chúng tôi lập kế hoạch:

  1. Gửi toàn công ty thông báo về mức giảm trừ mới và ngưỡng thu nhập 3 triệu của người phụ thuộc.
  2. Lập danh sách nhân viên có con, có cha mẹ ngoài tuổi lao động, kèm thu nhập dự kiến của người phụ thuộc.
  3. Thu hồ sơ chứng minh, số định danh của người phụ thuộc trước ngày 20/12.
  4. Tổng hợp và nộp đăng ký người phụ thuộc qua kênh điện tử trước 31/12.
  5. Khai giảm cho các trường hợp không còn đủ điều kiện, như con đã đi làm, cha mẹ lương hưu vượt ngưỡng.

Bốn mươi ba nhân viên đăng ký thêm người phụ thuộc trước 31/12. Phần lớn là cha mẹ ở quê có lương hưu thấp, hoặc không có lương hưu.

Đó là việc của dịch vụ Lương & BHXH của Kaizen: cập nhật bảng lương theo luật mới ngay khi luật đổi, và nhắc nhân viên những quyền lợi họ chưa dùng.

Một cuộc gọi tháng 1

Tháng 1, khi quyết toán thuế TNCN, nhiều nhân viên của chị Tuyết được hoàn tiền thuế đã khấu trừ thừa. Hiếu nhận lại gần 3 triệu.

Hiếu nhắn cho chị Tuyết một tin: "Em gửi hết về cho mẹ. Mẹ hỏi ai cho, em nói công ty."

Chị Tuyết kể với tôi chuyện đó. Chị nói, lần đầu tiên chị thấy một tờ khai đăng ký người phụ thuộc có thể làm một người mẹ ở quê vui.

Đội sáng lập Kaizen có hơn 17 năm trong nghề, khởi đầu từ Big4. Mỗi lần luật thuế đổi, quyền lợi bị bỏ quên nhiều nhất nằm ở những chỗ cần đăng ký. Lương & BHXH cùng Kaizen giúp bạn không để quyền lợi đó trôi qua.

Câu hỏi thật sự của tháng 12

Không phải "mức giảm trừ năm nay là bao nhiêu". Mà là: bao nhiêu nhân viên của bạn đang nuôi người phụ thuộc mà chưa đăng ký, và còn bao nhiêu ngày đến 31/12?

Một thông báo nội bộ hôm nay có thể giúp hàng chục nhân viên giữ lại tiền thuế của chính họ.

Việc bạn làm được ngay hôm nay

Gửi toàn công ty một tin nhắn ngắn: "Từ năm 2026, cha mẹ có thu nhập không quá 3 triệu mỗi tháng có thể đăng ký là người phụ thuộc. Hạn đăng ký 31/12."

Rồi đếm số người phản hồi. Muốn có người làm hồ sơ và cập nhật bảng lương theo luật mới, dịch vụ Lương & BHXH của Kaizen làm cùng bạn.

Câu hỏi thường gặp

Mức giảm trừ gia cảnh năm 2026 là bao nhiêu?

Từ kỳ tính thuế 2026, giảm trừ cho người nộp thuế là 15,5 triệu đồng mỗi tháng (186 triệu đồng mỗi năm), mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng mỗi tháng (Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15).

Cha mẹ có lương hưu có được đăng ký là người phụ thuộc không?

Được, nếu ngoài độ tuổi lao động và thu nhập bình quân tháng, kể cả lương hưu, không quá 3 triệu đồng (Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP; Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC).

Mã số thuế người phụ thuộc đăng ký thế nào?

Từ 01/7/2025, số định danh cá nhân được dùng thay mã số thuế của cá nhân, kể cả người phụ thuộc (Thông tư 86/2024/TT-BTC). Người lao động nộp tờ khai đăng ký người phụ thuộc kèm hồ sơ chứng minh cho doanh nghiệp hoặc tự đăng ký với cơ quan thuế.

Đăng ký người phụ thuộc muộn trong năm có được tính cả năm không?

Được, nếu đăng ký trước ngày 31/12 của năm tính thuế. Khi quyết toán, giảm trừ được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.

Căn cứ pháp lý

  • Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh
  • Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15
  • Nghị định 253/2026/NĐ-CP (Điều 47, Điều 48) và Thông tư 87/2026/TT-BTC (Điều 3, Điều 4)
  • Thông tư 86/2024/TT-BTC về đăng ký thuế (số định danh cá nhân thay mã số thuế)

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng. Mỗi doanh nghiệp có tình huống riêng, hãy trao đổi với chuyên gia trước khi áp dụng.

Sổ sách sạch, thuế đúng, hợp tác bền lâu

Dù bạn cần tư vấn thuế, kế toán hay muốn hợp tác Liên minh, Kaizen phản hồi trong vòng 24h, miễn phí.